Η εξέλιξη της Ιατρικής από τον Ιπποκράτη έως σήμερα

Η ιατρική από την αρχή της σχετιζόταν με τη μαγεία και τη θρησκεία, και οι ασθένειες αποδίδονταν σε κακοποιά στοιχεία και φαινόμενα.
Αυτό οδήγησε στο να ταυτιστεί ο γιατρός και ο ιερέας στο ίδιο πρόσωπο. Η ιατρική μεταβιβαζόταν από γενιά σε γενιά με λαϊκά γιατροσόφια, που με τον απόκρυφο τρόπο που εφαρμόζονταν δημιουργούσαν πίστη και μυστηριώδη φαντασία με την ανεξήγητη δύναμη της μαγείας στον άρρωστο.

Η πίστη και η θρησκεία, χωρίς να γινόταν αντιληπτό, συνήθως βοηθούσαν στη βελτίωση της υγείας. Ο Όμηρος, ο Ορφέας, ο Ησίοδος και ο Φερεκύδης προδρομικά αναφέρθηκαν στην ιατρική και στη βραδεία εξέλιξή της κατά τη χρονική περίοδο από το 1300 π.Χ. έως το 600 π.Χ.

Κάποια εξέλιξη υπήρξε τον 6ο και τον 5ο π.Χ. αιώνα, αρχικά από τους Ίωνες σοφούς και φιλοσόφους και αργότερα από τους αττικούς ανθρωποκεντρικούς, στους οποίους εισχώρησε ο λογοκεντρικός στοχασμός.

Επηρεασθείς από τον στοχασμό αυτό, ο Ιπποκράτης, και διαθέτοντας απαράμιλλη μεγαλοφυΐα και παρατηρητικότητα, έθεσε έκτοτε τα ασάλευτα και ακλόνητα θεμέλια της ιατρικής επιστήμης.

Στα κείμενα του “Corpus Hyppocraticus” ο Ιπποκράτης εφαρμόζει τη σημερινή κλινική μεθοδολογία, δηλαδή την επισκόπηση, την ψηλάφηση, την επίκρουση και την ακρόαση προκειμένου να θέσει τη σωστή διάγνωση. Η παρατηρητικότητά του ήταν τόσο μεγάλη, ώστε περιέγραψε τα συμπτώματα του φλέγμονα, που είναι η διόγκωση, η ερυθρότητα, η αύξηση της θερμότητας και ο πόνος. Επιπλέον εφήρμοζε και συνιστούσε και χειρουργικές επεμβάσεις εκεί όπου χρειάζονταν, όπως, π.χ., προέβαινε σε διάνοιξη και παροχέτευση στα αποστήματα από φλέγμονα, στα εμπυήματα του ήπατος και του θώρακα, στα περιεδρικά αποστήματα και στα συρίγγια. Επίσης περιέγραψε το φέρον το όνομά του “Ιπποκράτειο Προσωπείο” ως σηπτική κατάσταση με συμπτωματολογία έντονου ρίγους, ταχυσφυγμία, ταχύπνοια, υποκίτρινο δέρμα, ολιγουρία και κωματώδη κατάσταση.

Ο Ιπποκράτης συνέδεε τη νόσο πάντοτε με τα αίτια που την προκαλούσε, απορρίπτοντας τις δεισιδαιμονίες και τα μάγια. Σε αντίθεση, ο Ησίοδος απέδιδε τις ασθένειες και τους πολέμους στο προπατορικό αμάρτημα του Αδάμ και της Εύας. Έως τον 19ο αιώνα, η ιατρική μορφή του Ιπποκράτη επικρατούσε σε όλον τον κόσμο, που συνέχιζε συνήθως τα θεραπευτικά του σχήματα με τον τρόπο με τον οποίον εκείνος τα εφήρμοζε στους ασθενείς με επιτυχία.

Ο Ιπποκράτης διέκρινε τέσσερις κράσεις, που κάθε μία είχε σχέση με την επικράτηση ενός από τους τέσσερις χυμούς του ανθρωπίνου σώματος, αναπτύσσοντας τη θεωρία “περί των χυμών”.

Η ελληνική αυτή λέξη, “χυμός”, αργότερα χρησιμοποιήθηκε από τους Λατίνους ως “humor”, από τους Γάλλους ως “humeur” (ψυχική διάθεση) και από τους Άγγλους με τη λέξη “χιούμορ”. Παρότι αρκετά έχουν αλλάξει από τότε, τα βασικά παραμένουν ακλόνητα και το ενδιαφέρον για τις απόψεις του Ιπποκράτη και των άλλων Ελλήνων παραμένει αμείωτο.

Ο Ιπποκράτης (6ος με 5ο αιώνα π.Χ.) είναι αυτός που εισάγει τον λόγο στην ιατρική και ιδρύει και θέτει σε λειτουργία τα γνωστά σε όλους μας Ασκληπιεία της Κως, της Επιδαύρου, της Περγάμου και αλλού, όπου εισρέουν ασθενείς για να θεραπευτούν και να εξαγνιστούν στην ψυχή, στο σώμα και στο πνεύμα με λουτρά, γυμναστική, εντριβές, ψυχαγωγία, θεατρικές παραστάσεις, βότανα ως φάρμακα και νηστεία. Η αμοιβή δε των ιατρών αποκαλούνταν “ίατρα”.

Πέραν αυτών, ο Ιπποκράτης είναι ο πρώτος γιατρός που αναγνώρισε τη σημασία του περιβάλλοντος στην ανάπτυξη ασθενειών, συνδυάζοντας την ιατρική με τη μετεωρολογία. Έτσι δημιούργησε την περιβαλλοντική και κοινωνικοπολιτική ιατρική, με επίδραση των ηθών και εθίμων στην υγεία, όπως αναφέρει στο έργο του “Περί ανέμων, τόπων και υδάτων”.

Οι διάδοχοι όμως του Ιπποκράτη απομακρύνθηκαν από τις ιπποκρατικές υποθέσεις. Ήσαν κυρίως θεωρητικοί, προσκολλήθηκαν δογματικά στις ιδέες του Ιπποκράτη και ίδρυσαν τη “Σχολή των Δογματικών”. Δεν ασχολήθηκαν με την έρευνα και έτσι δεν βοήθησαν την πρόοδο της ιατρικής.

Ο Ερασίστρατος, π.χ., απέρριπτε ακόμη και την “περί χυμών” θεωρία του Ιπποκράτη. Οι Μεγαρικοί και ο Πύρων ίδρυσαν στη συνέχεια την “Εμπειρική σχολή” στην ιατρική. Αυτοί πρέσβευαν ότι η γνώση δεν είναι δυνατή, και συνεπώς τίποτε το ασφαλές δεν υπάρχει λόγω της αβεβαιότητας των αισθήσεων και των παρατηρήσεων. Αυτοί παραδέχονταν στην ιατρική μόνον την “πείρα”.

Η μεγάλη μορφή όμως του Γαληνού αποκατέστησε την ιατρική στη σωστή ιπποκρατική της βάση, στηρίζοντας την ιατρική τόσο στην παρατήρηση όσο και στην έρευνα με πειράματα. Οι αυθεντίες του Γαληνού και Αριστοτέλη, με τις παρατηρήσεις τους, αποτελούσαν το αλάθητο για περισσότερο από χίλια χρόνια, δηλαδή μέχρι τον 17ον αιώνα.

Οι αρχαίοι Έλληνες γιατροί ασχολήθηκαν και με τον καρκίνο. Η εξέταση των αρχαίων κειμένων εμφανίζει ενώπιόν μας πολλές γνωστές νόσους που περιγράφονται κατά τρόπο εντυπωσιακό και δεν διαφέρουν από τη σημερινή νοσολογία. Ανευρίσκονται ανάλογα εδάφια, με αναφορά σε γνώσεις περί καρκίνου.

Ο Ιπποκράτης αναφέρει:

“Οκτακόσιοι κρυπτοί καρκίνοι γίνονται, μη θεραπεύειν βέλτιον. Θεραπευόμενοι γαρ απόλλυνται ταχέως, μη θεραπευόμενοι δε, πολύν χρόνον διατελέουσιν”.

Επίσης αναφέρεται στις εξελκώσεις γενικά, στους όγκους που εξελκώνονται, και συνιστά την προσοχή του γιατρού στην κράση του ασθενούς, στην ηλικία του, στην μορφή εξέλκωσης και στην εντόπισή τους στο σώμα. Παρατήρησε, δηλαδή, ο Ιπποκράτης ότι μερικές περιπτώσεις χρόνιων εξελκώσεων είναι καρκίνοι ή μπορεί να καταλήξουν σε καρκίνο. Έτσι στο “Περί Γυναικείων, το πρώτον” περιγράφει τη δυνατότητα μιας χρόνιας εξελκώσεως του τραχήλου της μήτρας να εξαλλαγεί σε καρκίνο ως εξής: “Ει δε μη εμελεδάνθη, μηδέ η κάθαρσις ερράγη αυτόματη, το έλκος μέζον εποίησεν αν, και εκινδύνευσεν, ει μη εμελεδάνθη, καρκινωθήναι τα έλκεα”. Επίσης παρατήρησε ότι σε χρόνια παρέκκλιση της μήτρας προκαλείται επίσχεση των εμμήνων που οδηγεί σε διόγκωση των μαστών και σε μικρούς σκληρούς όγκους διαφόρου μεγέθους που εξαλλάσσονται σε μακρινωματώσεις. Οι θηλές ξηραίνονται, ο μαζικός αδένας σκληραίνει (σκίρρος καρκίνος) και η ασθενής χάνει συνεχώς βάρος.

Στο ίδιο έργο “Περί Γυναικείων, το δεύτερον” ο Ιπποκράτης αναφέρει για τον καρκίνο της μήτρας: “159. Γυναικί οκόταν αι υστέραι σκληραί γίνωνται και εις τα αιδοία εξίωσι, και οι βουβώνες σκληροί γίνωνται, και καύμα εν τοίσιν αιδοίησιν ενή καρκινούσθαι φιλέει πάντα”. Στο “Επιδημιών το Εʼ” ο πατέρας της ιατρικής περιγράφει την περίπτωση καρκίνου του μαστού ως εξής: “101. Γυναικί, εν Αβδήροισι, καρκίνωμα εγένετο περί το στήθος, και διά της θηλής έρρεεν ιχώρ ύφαιμος. Επιληφθείσα δε της ρύσιος έθανεν”. Ο Γαληνός από την Πέργαμο (2ος αιώνας μ.Χ.) είναι επίσης μεγάλος γιατρός της αρχαιότητας που ακολουθεί την ιπποκρατική ιατρική και προβαίνει σε ριζική εξαίρεση του όγκου.

Ο Σωρανός ο Εφέσιος, σύγχρονος του Γαληνού και του αυτοκράτορα Τραϊανού, είναι ο ιδρυτής της γυναικολογίας (Ν. Λούρος 1973).

Στο “Περί Γυναικείων”, στο πρώτο βιβλίο, γράφει: “Περί σκίρου και σκληρωμάτων εν υστέρα”. Είναι ο πρώτος που εισήγαγε την υστερεκτομία στη γυναικολογία. Άλλος σπουδαίος γιατρός είναι ο Αρεταίος από την Καππαδοκία (2ος αιώνα μ.Χ.), που έγραψε το βιβλίο “Περί αιτιών και σημείων χρονίων παθών”, όπου γράφει: “ΧΙ. Περί υστερικών. Τήσι γυναιξί υστέρη αγαθή μεν ες κάθαρσιν και τόκον, ξυμφορή δε νούσων μυρίων τε και κακών… γίγνεται έλκεα και εν υστέρη…”. Ο Αέτιος ο Αμιδηνός (5ος αιώνας μ.Χ.), γιατρός του αυτοκράτορα Ιουστινιανού, στο βιβλίο του “Περί Γυναικείων παθών” αναφέρεται σε πολύποδες και σε άλλους όγκους της μήτρας.

Ο τελευταίος κλασικός Έλληνας γιατρός που περιέγραψε με γλαφυρότητα και επιστημονικότητα τον καρκίνο είναι ο Παύλος Αιγινήτης, τον 7ο αιώνα μ.Χ. Η βελτιωμένη ιατρική του Βυζαντίου μεταβιβάζεται στη Δύση μετά από πολλούς αιώνες. Έτσι ο Ανδρέας Vesalius (1514-1564 μ.Χ.) έγραψε επτά βιβλία στην Πάντοβα για την ανατομία του ανθρώπου. Ο Άγγλος William Harvey, αργότερα, τον 17ο αιώνα, περιέγραψε την κυκλοφορία του αίματος στον άνθρωπο, δηλαδή το κλειστό σύστημα με την καρδιά στη θέση της αντλίας και με αγγεία (αρτηρίες και φλέβες). Έτσι εξηγήθηκε και η αρτηριακή πίεση και οι σφίξεις που κυμαίνονται από 60-80 ανά λεπτό.

Τον 18ο αιώνα (1733) ο κληρικός Στέφανος Hales μέτρησε την πίεση σε άλογο. Τον 19ο αιώνα ο Lavoisier, ο Pasteur και ο Vesalius ανακάλυψαν τα μικρόβια, την ασηψία-αντισηψία, τα εμβόλια, τα ένζυμα και τη βιολογική χημεία. Ο 20ός αιώνα παρουσίασε την επανάσταση στην πρόοδο της ιατρικής με τη χρήση των αντιβιοτικών, τη μοριακή βιολογία, την αποκάλυψη του γοναδιώματος του DNA, την εξωσωματική γονιμοποίηση, την κλωνοποίηση, τις τεράστιες προόδους στην τεχνολογία κ.ά., που βοήθησαν στην εύκολη διάγνωση και στις μεγάλες εγχειρήσεις με τη βοήθεια των απεικονιστικών μεθόδων κ.ά.

Έτσι η ιατρική, με βάση το βυζαντινό νοσοκομείο, ακολουθεί τις νέες αλματώδεις προόδους στη Δύση.

Τελειώνω με αυτό που είπε ο Νίτσε:

“Ό,τι κι εάν ανακαλύψουμε εμείς, μετά από λίγο πληροφορούμεθα ότι το είχε ανακαλύψει ο μικρός αυτός λαός των Ελλήνων πολλούς αιώνες πρωτύτερα”.

Και ο Γκαίτε πρόσθεσε:

“Η Ελλάς είναι η καρδιά και ο νους της οικουμένης”.

Ωστόσο η αρχαία Ελλάς δεν πρέπει να αποτελεί το πρόσχημα για τα δικά μας λάθη, αλλά να αποτελεί εφαλτήριο για αγώνες και νέες σελίδες δόξας, αντάξιες των προγόνων μας.

Αντώνης Σαλμανίδης

(α.ε. καθηγητής, διευθυντής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Ευαγγελισμού)

ΠΗΓΗ

ΝΕΜΕΣΙΣ: Η θεϊκή αποκατάστασις της Φυσικής Τάξεως

«Νέμεσι πτερόεσσα βίου ροπά, κυανώπι θεά θύγατερ Δίκας, ά κούφα φρυάγματα θνάτων επέχεις αδάμαντι χαλίνω. έχθουσα δ’ ύβριν ολοάν βροτών μέλανα φθόνον εκτός ελαύνεις.» - Μεσομήδους, Ύμνος εις Νέμεσιν

Ανατρέχοντας στην Αρχαία Ελληνική Θεογονία, συναντούμε μία θεότητα, η ονομασία της οποίας έχει γίνει μέχρι σήμερα συνώνυμο της «Θείας Δίκης», ή αλλιώτικα της Τιμωρίας εκ μέρους των θεών, για την παραβίαση κάποιου άγραφου νόμου. Πρόκειται για την θεά Νέμεσιν που προσωποποιούσε μαζί με άλλες (Θέμιδα, Ειμαρμένη κ.ο.κ.) την έννοια της Δικαιοσύνης και αποκαθιστούσε την Τάξη –φυσική, ανθρώπινη ή κοσμική-, όταν αυτή διασαλευόταν. Τότε τιμωρούσε την υπεροψία και την αλαζονεία των ανθρώπων (την ύβριν). Η Νέμεσις προσωποποιεί κατ’ ουσίαν την θεία αγανάκτηση κατά πάσης ανθρώπινης υπερβασίας και υπερφροσύνης, συμπεριλαμβανομένης και της υπερβολικής ή υπέρογκης ευτυχίας.

Ελάχιστα γνωρίζουμε σήμερα για την Νέμεσιν, αυτήν την αρχαιοτάτη Ελληνική θεότητα, που προσδιορίζεται άλλοτε ως Ιχναίη, άλλοτε ως Αδράστεια ή Ραμνουσία. Η ετυμολογία, η ρίζα του ονόματος «νέμω», δήλωνε αρχικά την δίκαιη διανομή, την μοιρασιά που γίνεται βάσει νομίμου εξουσίας. Με τον καιρό απέκτησε τη σημασία της αναλήψεως δικαστικής δράσης εκ μέρους της εξουσίας ώστε να απονεμηθεί δικαιοσύνη.

Ονομαζόταν, επίσης, Ραμνουσία, εξαιτίας του περίφημου αγάλματος και του Ναού της στον Ραμνούντα, πλησίον του Μαραθώνος. Το επίθετο Αδράστεια που της αποδόθηκε -«εκείνη από την οποία κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει»-, ανήκε μάλλον αρχικά στη φρυγική θεότητα Κυβέλη και της αποδόθηκε μεταγενέστερα.

Μυθολογική αναδρομή

Ας δούμε όμως εν τάχει τι μας παραδίδει η Μυθολογική μας Παράδοση (που αποτελεί ένα είδος κωδικοποιημένης Ιστορίας, «χέρσο δρόμο» για τους ολίγους). Η πρώτη διασωθείσα αναφορά στην Νέμεσιν γίνεται από τον Όμηρο στην «Ιλιάδα», όπου παρίσταται όχι εμφανώς ως θεότης, αλλά ως υπερβατική έννοια –διότι προτρέπονται οι καταδιωκόμενοι από τους Τρώες Αχαιοί να αντισταθούν, ενθυμούμενοι ο καθένας τους την «αιδώ και νέμεσιν». Κατά την «Θεογονία» του Ησιόδου, αλλά και κατά τον Παυσανία, ήταν η Νύχτα που δίχως ταίρι αρσενικό γέννησε την Νέμεσιν, για να κρατά σε ισορροπία τις ανθρώπινες υποθέσεις. Στα «Διονυσιακά» του Νόννου, ωστόσο, έχουμε μια διαφορετική άποψη, που θέλει την Νέμεσιν θυγατέρα του Ωκεανού, ενώ ο Υγίνος την περιγράφει ως δημιούργημα του Ερέβους και της Νύχτας.

Ορισμένοι συγγραφείς, μεταξύ των οποίων και ο Απολλόδωρος, γράφουν πως η Νέμεσις όταν ενώθηκε με τον Δία, γέννησε την Ελένη. Παρ’ όλο που η Νέμεσις υπέστη μεγάλη καταδίωξη για να αποφύγει τον πόθο του Διός, ενώθηκε μαζί του με τη μορφή χήνας, όταν ο Δίας είχε τη μορφή κύκνου. Κατά την καταδίωξή της διέσχισε η Νέμεσις χώρες και ηπείρους, θάλασσες όπου μεταμορφώνονταν σε ψάρι, και γενικά άλλαζε συνέχεια μορφή. Η Νέμεσις γέννησε ένα αυγό το οποίο βρήκε στο δάσος ένας βοσκός και το έδωσε στη Λήδα. Η Λήδα το έκλεισε σε ένα ερμάρι και όταν γεννήθηκε η Ελένη, την ανέθρεψε σαν κόρη της.

Από αυτήν την μυθική διήγηση της θεϊκής ένωσης της Νεμέσεως με τον Δία, αντιλαμβανόμαστε μια «υδάτινη» φύση (μεταμόρφωση σε ψάρι, ένωση με τον Δία υπό τη μορφή χήνας). Μ’ αυτόν τον αλληγορικό τρόπο, λοιπόν, παρουσιάζεται η Πύρινη όψη (Ζεύς-κεραυνοί) στην ένωσή της με το Ύδωρ (Νέμεσις) να δίνουν την φωτιά μέσα στο νερό (Ο Ηράκλειτος θεωρεί το Πυρ «αιώνιο Θεό» (Α΄ 8), «αρχή των πάντων» (Α΄ 5.2), ενώ υποστηρίζει ότι τα πάντα είναι μεταβολές του πυρός (Α΄ 5.1). Κατά τον ίδιο φιλόσοφο, το Πυρ (Θεός-πνεύμα) ενούμενο με τα υπόλοιπα πρωταρχικά στοιχεία του Σύμπαντος: ύδωρ-γη-αήρ (Ύλη), σχηματίζει την Ζωή, η οποία κατ’ επέκτασιν καταλήγει πάλι σε Πυρ (θέωσις). Η φωτιά μέσα στο νερό είναι η Ελένη.

Λατρεία της Νεμέσεως

Κυριότερη τοποθεσία αποτίσεως λατρείας προς την θεά, υπήρξε ο Ραμνούς, μια υψηλοτάτη τοποθεσία στα βορειοανατολικά παράλια της Αττικής, όπου οι αρχαίοι Αθηναίοι είχαν κτίσει ένα ισχυρό φρούριο προς έλεγχον της προσβάσεως εκ της θαλάσσης. Η περιοχή του Ραμνούντος ήταν ξακουστή κυρίως για το ότι εκεί βρίσκονταν οι μοναδικοί Ναοί, που ήσαν αφιερωμένοι στην θεότητα της Δικαιοσύνης, που λειτουργούσαν στην κυρίως Ελλάδα -ένας υφίστατο και στην Σμύρνη. Από αρχιτεκτονικής απόψεως, θεωρείται ότι η κατασκευή των Ναών αυτών στον Ραμνούντα θα πρέπει να αποδοθεί στον ίδιο αρχιτέκτονα που ανήγειρε τους ναούς του Ηφαίστου («Θησείον»), του Ποσειδώνος στο Σούνιο και του Άρεως στην Αρχαία Αγορά.

Στους Ναούς του Ραμνούντος υπήρχε το περίφημο άγαλμα της Νεμέσεως -έργο του Αγορακρίτου, μαθητού του Φειδίου-, τμήμα του οποίου βρίσκεται σήμερα στο Βρεττανικό Μουσείο. Το άγαλμα αυτό φημολογείτο ότι δημιουργήθηκε από ογκόλιθο Παρίου μαρμάρου, το οποίο μετέφεραν οι Πέρσες στον Μαραθώνα, ώστε μ’ αυτό να κατασκευάσουν τρόπαιο, βέβαιοι για την νίκη τους. Αλλά η αλαζονεία αυτή τιμωρήθηκε από την Νέμεσι, αφού μετά την ήττα των Περσών, αντί τροπαίου ο λίθος έλαβε την μορφή της Νεμέσεως, ως θεάς αδυσώπητης Τιμωρού των υβριστών.

Το άγαλμα της Νεμέσεως περιγράφεται από τους αρχαίους συγγραφείς ως «δεκάπηχυ ολόλιθον» (λόγω του υπερφυσικού της μεγέθους). Στην κεφαλή έφερε στέφανο, πάνω στην οποία ήσαν μικρές ανάγλυφες παραστάσεις ελάφων και Νικών. Στο δεξιό χέρι κρατούσε σπονδική φιάλη και στο αριστερό κλαδί μηλιάς.

Παλαιά, όμως, υπήρξε και η λατρεία της θεάς στην Σμύρνη, όπου λατρευόταν με δύο υποστάσεις. Εκεί υπήρχαν τα αρχαϊκά ξόανά της –σημείο αναφοράς για τους ευσεβείς-, παραστάσεις των οποίων εμφανίζονται σε νομίσματα της πόλεως. Παραστάσεις της Νεμέσεως διετηρήθησαν και σε δυο αγάλματα απ’ την Ολυμπία και σε ανάγλυφα απ’ την Θεσσαλονίκη και την Θάσο, αλλά και πάνω σε άλλα νομίσματα και δακτυλιολίθους. Κατά τους Αλεξανδρινούς χρόνους η Νέμεσις συνδέθηκε με τον Έρωτα, γι’ αυτό και παριστανόταν, όπως εκείνος, πτερωτή.

Πολλοί συγγραφείς, επίσης, όπως ο Αισχύλος, ο Πλάτων και ο Καλλίμαχος, την αναφέρουν ως τιμωρόν των ανοσίων, ασεβών και υπερφρόνων υβριστών και την συνδέουν με την Δικαιοσύνη, την Τύχη και την Αδραστεία. Η λατρεία της θεάς συνεχίστηκε –αν και με διακοπές- μέχρι τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, οπότε και λύγισε αφενός από την ζωηρότατη εναντίον της πολεμική απ’ τους Χριστιανούς απολογητές, αφετέρου από την περιφρόνησή της εκ μέρους των ασεβών.

Η Νέμεσις ως διαχρονική απόδοση της Θεϊκής Δικαιοσύνης

Η Νέμεσις, όπως προαναφέραμε, ως πνευματική αρχή που ήταν, είχε ως αποστολή της την επιβολή κυρώσεων και νουθεσιών σε όσους υβρίζουν ή κακοποιούν την Φύση. Ως ύβρις εδώ εννοείται κάθε παρεκτροπή από τους φυσικούς νόμους και επιταγές, κάθε παραβίαση των φυσικών αρχών και καταπάτηση των φυσικών ορίων. Δεν είναι τυχαία άλλωστε η απεικόνιση της θεάς, σύμβολα της οποίας είναι ο πήχης και το χαλινάρι, τα οποία κρατεί προς δήλωσιν του μέτρου (νεμήσεως). Τα σύμβολα αυτά είναι ενδεικτικότατα της λειτουργίας της, να προσμετρά τις ανθρώπινες σκέψεις, συναισθήματα, δράσεις και να θέτει ένα όριο στην αχαλίνωτη ασυδοσία του εγωισμού των ανθρώπων. Έτσι, η έπαρση των θνητών έναντι των Κοσμικών Νόμων (ύβρις) και η κατάφωρη αδιαφορία για το Κοινό Καλό, σαρώνονται με τη δράση της Νεμέσεως και εδώ μοιάζει με Συμπαντική Ζυγαριά που απονέμει αενάως Δικαιοσύνη.

Στα πλαίσια αυτά, η Νέμεσις υπηρετούσε την Αιωνία Αρχή του Αντιπεπονθότος, τον πανάρχαιο αυτό και διαχρονικό νόμο σύμφωνα με τον οποίο κάθε ένας εξ ημών λαμβάνει ό,τι έπραξε, ως έκφανση της Θείας Δικαιοσύνης. Αυτή η ηθικοφιλοσοφική αρχή περί «νομής του δικαίου» απέχει παρασάγγες από την αντιφυσική όσο και παράλογη μανιχαϊστική αντίληψη του ιουδαιοχριστιανισμού περί «Παραδείσου-Κολάσεως», που εκβιάζει την πίστη του προσηλύτου με την απειλή της μετά θάνατον «τιμωρίας» από κάποιον εκτρωματικό και βδελυρό «διάβολο», ενσαρκωτή του Κακού –σε αντιδιαστολή με τον «πανάγαθο» εβραιοθεό Γιαχβέ.

Ανατρέχοντας στο σύστημα της Θείας Δικαιοσύνης, όπως αυτό εκφραζόταν από τους Αρχαίους Έλληνες μύστες και φιλοσόφους, προκύπτει ότι με βάση τον νόμο του Αντιπεπονθότος, καθοριζόταν η Ειμαρμένη (ή αλλιώς πεπρωμένο) για κάθε ψυχή. Την εφαρμογή της Ειμαρμένης επί των ψυχών, επόπτευαν οι Μοίρες (Άτροπος, η οποία ασκεί εξουσία επί του παρελθόντος που δεν μεταβάλλεται, η Λάχεσις, καθορίζοντας το μέλλον εκ του λαγχάνω=λαμβάνω, καθώς και η Κλωθώ, η οποία υφαίνει το παρόν).

Οι Τρεις αυτές Μοίρες επόπτευαν επί της εφαρμογής της Ειμαρμένης αναφορικά με τις θνητές υπάρξεις. Στο Ολυμπιακό Πάνθεο, το έργο αυτό είχε ανατεθεί στην Θέμιδα (εκ του Θεών+μίτος). Τέκνα της Θέμιδος ήσαν η Ευνομία, η Δίκη και η Ειρήνη.

Βάσει όλων αυτών, κατανοούμε γιατί οι πρόγονοί μας απέδιδαν τόσες τιμές στην Νέμεσιν, διοργανώνοντας στη Ραμνούντα ειδικά θρησκευτικά δρώμενα και τελετουργικές λαμπαδηφορίες, οι οποίες διεξάγονταν σε ένδειξη σεβασμού προς την Θεά-εκπρόσωπο της αρχής της Δικαιοσύνης.

Σήμερα, στην εποχή της ατέρμονης, τεχνοκρατικής δήθεν ανάπτυξης, της ανελέητης και εξαντλητικής εκμετάλλευσης ανθρώπων και φυσικών πόρων εκ μέρους του ανάλγητου καπιταλιστικού συστήματος, στην εποχή της οικολογικής καταστροφής, της πολιτιστικής και καλλιτεχνικής ένδειας, των φυλετικών επιμειξιών και της ασέβειας προς κάθε Φυσικό Άγραφο Νόμο, η ανάγκη για την εφαρμογή της Θείας Δικαιοσύνης φαντάζει κάτι πολύ παραπάνω από επιτακτική. Ως λαμπαδηφόροι και σημαιοφόροι των Ελληνικών Ιδανικών προσμένουμε διακαώς την Ημέρα –που αναμφίβολα δεν θα αργήσει να έρθει-, όταν η Νέμεσις, προστάτις πανάρχαια και διαχρονική της Φυλής μας, θα επανέλθει απ’ την μακρόχρονη εξορία της, αποδίδοντας εις έκαστον το δικό του «μερίδιο» για τις υπηρεσίες του και καθαρίζοντας κάθε τι το σάπιο από τα άγια τούτα χώματα. Και τότε, είναι βέβαιον, οι Ερινύες θα αναλάβουν την ανηλεή καταδίωξη όλων των προδοτών, ξεπατώνοντάς τους μέχρις ενός απ’ την Ιερή αυτή Γη, που ονομάζεται Ελλάς…

Ι. Μ.

ΠΗΓΗ

ΦΥΣΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

Σε αυτούς που εγκαταλείπουν τις ομάδες μας δυσαρεστημένοι ( επειδή η ομάδα δεν προχωρά όσο γρήγορα θα ήθελαν ή πάει σε διαφορετικό δρόμο απο αυτόν που θα ήθελαν ) πάντα λέω "Μείνε στην ομάδα . Η ομάδα είναι σχολείο . Τί θα κάνεις μόνος στο σπίτι σου ; " .

Η ομάδα δίνει πληροφορίες και ερεθίσματα για σκέψη .

Σε μια συνάντηση που έγινε τελευταία , άκουσα την φράση "Μας επιβλήθηκε η nea t axi διότι είμαστε δειλοί . Αν την είχαμε πολεμήσει , έστω και θυσιαζόμενοι , τώρα δεν θα ήταν εδώ".

Αυτή η φράση ήταν ο σπινθήρας για να γραφτεί αυτό το κείμενο .

Αυτή η πρόταση έχει κάτι περίεργο : Ακούγεται υπερβολικά αληθινή αλλά έχει τους λιγότερους οπαδούς ! Δηλαδή κανείς δεν δέχεται να θυσιαστεί .

Κάποιοι άλλοι παριστάμενοι απάντησαν "Δεν φοβάμαι να θυσιαστώ αλλά να τουλάχιστον να το κάνω όταν θα πιάσει τόπο η θυσία" .

Για να δούμε αναλυτικά για ποιό λόγο αρνούμαστε να θυσιαστούμε με την πρώτη επίθεση που δεχόμαστε .

1) Αξίζουν οι άλλοι την θυσία μας ; Αν οι υπόλοιποι στην κοινωνία μας είναι πολύ δουλοπρεπείς ή αν ΘΕΛΟΥΝ τον κατακτητή γιατί να θυσιαστούμε ; Για ποιόν ; Ο Λεωνίδας ήταν πεπεισμένος οτι οι υπόλοιποι Σπαρτιάτες είχαν τόσο υψηλή ποιότητα ώστε άξιζε να θυσιαστεί γι' αυτούς . Σήμερα αναρωτιόμαστε "Να θυσιαστώ για να ζήσουν όσοι ψήφιζαν ΠΑΣΟΚ τα τελευταία 30 χρόνια ; " .

Στο σώμα μας , χιλιάδες κύτταρα θυσιάζονται καθημερινά για να σωθούν τα υπόλοιπα . Υποτίθεται όμως οτι αυτά που επιζούν αξίζουν μια τέτοια θυσία .

2) Η ζωή μας είναι σαν μια σφαίρα . Έχουμε μόνο μία . Αν την ξοδέψουμε σε λάθος χρόνο μπορεί να πάει χαμένη . Αν όμως ένα εκατομμύριο κόσμος κατέβει στους δρόμους αποφασισμένος να εισβάλλει στις βίλες των πολιτικών και των τραπεζιτών και να τους κρεμάσει , τότε αξίζει να διακινδυνεύσουμε την ζωή μας . Έχουμε πίσω μας ένα πλήθος και έναν στόχο για το οποίο ΑΞΙΖΕΙ να θυσιαστούμε .

3) Ας δούμε την κατάσταση με την ματιά ενός βιολόγου . Όταν εμφανίσθηκαν οι πρώτες φυλλοφάγες κάμπιες πρέπει να έγινε "χαμός" στα φυτά . Οι κάμπιες προχωρούσαν ακάθεκτες και καταλάμβαναν τα οικοσυστήματα . Κάποια φυτά ( ένα πολύ μικρό ποσοστό ) ανέπτυξαν κάποια αμυντική στρατηγική . Άλλα κατασκεύασαν δηλητήρια , άλλα ουσίες με πολύ άσχημη γεύση και άλλα απέρριπταν το φύλλο που δέχτηκε την δαγκωματιά και έστελναν την κάμπια στο έδαφος ! Αυτά τα λίγα φυτά επέζησαν , έβγαλαν πολλούς απογόνους και σήμερα δεν μπορεί να ξαναγίνει "χαμός" απο την ίδια αιτία . Το οικοσύστημα ξαναβρήκε την ισορροπία .

Στην Φύση μετά απο κάθε "χαμό" ακολουθεί ένα άλμα εξέλιξης . Το οικοσύστημα βγαίνει βελτιωμένο ώστε να μην μπορεί να επαναληφθεί ο ίδιος χαμός .

Σήμερα βλέπουμε πάλι έναν χαμό . Η nea taxi βρήκε έναν τρόπο να αλώσει όλες τις κοινωνίες και να τις χειραγωγεί . Προχωρεί ακάθεκτη . Πολλές κοινωνίες και άτομα θα πεθάνουν . Όσες κοινωνίες και άτομα ανακαλύψουν κάποια αμυντική τεχνική , θα επιβιώσουν .

Επομένως το καυτό ερώτημα δεν είναι "Πώς να θυσιαστώ για να γλυτώσω τους άλλους ;" . Ενδεχομένως ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ να σωθούν οι άλλοι . Ήρθε η ώρα να ξεδιαλεχτεί η σκαρταδούρα και να προχωρήσει το οικοσύστημα ένα βήμα πιο ψηλά .

Το καυτό ερώτημα είναι "Τί αμυντική τακτική να εφαρμόσω ώστε να είμαι μέσα στους λίγους που θα επιβιώσουν ;"

Το να θυσιαστείς είναι τεχνικά εύκολο . Το δύσκολο είναι να επιβιώσεις . Εκεί φαίνεται η ευφυία .

Για να δούμε λοιπόν τα αδύνατα σημεία της nea s taksi s και τί είδους στρατηγικές επιβίωσης χρειαζόμαστε .

Ποιές είναι οι πηγές δύναμης της neas taxis ;

α) Πετρέλαιο ( γενικά οποιαδήποτε πηγή ενέργειας χρειάζεται πολύ ακριβό εξοπλισμό για να αντληθεί - άρα δεν μπορεί να την αντλήσει ο μεμονωμένος άνθρωπος )

β) Υπερβολικά πολλές ανάγκες των ανθρώπων ( εν ανάγκη δημιουργημένες απο τα ΜΜΕ !) . Αν δεν υπήρχαν οι ανάγκες κανείς δεν θα ήθελε το πετρέλαιο .

γ) Πόλεις . Όσοι ζούν στις πόλεις δεν μπορούν να μηδενίσουν τις ανάγκες τους . Χρειάζονται οπωσδήποτε πετρέλαιο και κοινωνικούς μηχανισμούς ( πολυεθνικές εταιρείες ) που θα μεταφέρουν τροφή , νερό και κάθε είδους αγαθά απο την ύπαιθρο στην πόλη . Οι κάτοικοι της πόλης γίνονται συνένοχοι των εταιρειών . Θέλουν την ύπαρξη των εταιρειών αλλιώς οι πόλεις θα πεθάνουν . Οι κάτοικοι της πόλης θέλουν να αγοράζουν τα προίόντα της υπαίθρου σε χαμηλή τιμή , οι χωρικοί θέλουν να πουλάνε σε υψηλή τιμή . 'Αρα οι κοινωνία χωρίζεται σε δύο αντίπαλα στρατόπεδα και κανείς δεν βλέπει τον πραγματικό εχθρό ( τις εταιρείες και την nea taxi ) .

Σύμφωνα με τα προηγούμενα , όποια ομάδα ανθρώπων μειώσει τις ανάγκες της ( και δεν χρειάζεται πλέον το πετρέλαιο ) και φύγει απο την πόλη , ΘΑ ΕΠΙΒΙΩΣΕΙ . Στις πόλεις θα εκτυλιχθούν σκηνές Αποκάλυψης . Πολλοί θα πεθάνουν . Οι λίγοι που θα απομείνουν θα φύγουν απο τις πόλεις για να αντιγράψουν το πετυχημένο μοντέλο της πρώτης ομάδας και έτσι θα αλλάξει η κοινωνία . Δεν θα μπορεί πλέον να επαναληφθεί ξανά η προέλαση της neas taksis και ο σημερινός χαμός . Το σύστημα θα ξαναβρεί την ισορροπία .

Ο σημερινός χαμός είναι ο προάγγελος ενός εξελικτικού άλματος . Είναι μια ευκαιρία για την ανθρωπότητα να πετάξει το παλαιό και να γίνει καλύτερη . Είναι μια ευκαιρία για να καθαρίσει το τοπίο απο παλαιωμένες ιδέες , παλαιωμένους ηγέτες , παρηκμασμένες φυλές .

Με αυτά που γνωρίζω απο τις Φυσικές Επιστήμες αυτά μπορώ να πώ ( για πολλοστή φορά ) διακινδυνεύοντας να γίνω προβλέψιμος και κουραστικός .

Εάν κάποιος άλλος μπορεί να διακρίνει άλλους μηχανισμούς και να προτείνει σενάρια καλύτερα θα κερδίσει την ευγνωμοσύνη όλων μας .

ΠΗΓΗ

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ - ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ - ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΨΕΜΜΑΤΑ

Εισαγωγή

Η χώρα μας αντιμετωπίζει τα τελευταία χρόνια ένα τεράστιο ζήτημα: την εξάπλωση χιλιάδων ανεμογεννητριών (α/γ) στα βουνά και τα νησιά μας. Το Χωροταξικό Πλαίσιο των ΑΠΕ (2008) και το πρόσφατο νομοσχέδιο Επιτάχυνσης των ΑΠΕ (2009) επιδιώκουν να μετατρέψουν τη χώρα μας σε ένα τεράστιο αιολικό πάρκο.

Το Δίκτυο Οικολογικών Οργανώσεων Αιγαίου αντιμετωπίζοντας το πρόβλημα στις νησιωτικές περιοχές προσπαθεί να διαφωτίσει και να ενημερώσει την κοινή γνώμη για τις συνέπειες ενός τέτοιου εγχειρήματος. Λίγοι έχουν καταλάβει τι πρόκειται να συμβεί επειδή τα ΜΜΕ και η αιολική βιομηχανία προβάλλουν μόνο την θετική πλευρά των αιολικών πάρκων αποκρύπτοντας τα σοβαρές επιπτώσεις που συνεπάγονται. Οι φωνές των τοπικών κοινωνιών που επισημαίνουν τις επιπτώσεις αγνοούνται από την επίσημη πολιτεία και λοιδορούνται με γελοία επιχειρήματα στα ΜΜΕ. Τα στοιχεία που παραθέτουμε βασίζονται σε ανεξάρτητους επιστήμονες και τεχνικούς που δεν έχουν κανένα συμφέρον από την επιβολή των αιολικών πάρκων (ΑΠ). Ιδιαίτερα βοηθητικό και ενημερωτικό είναι το βιβλίο The Wind Farm Scam (2009) από το οποίο προέρχονται και τα περισσότερα στοιχεία.

Τα επιχειρήματα που εκθέτουμε είναι δύο ειδών: πρώτον, η τεχνολογία της αιολικής ενέργειας δεν είναι σε θέση να αντικαταστήσει τα ορυκτά καύσιμα ούτε να συμβάλλει αποτελεσματικά στη μείωση των εκπομπών CO2. Δεύτερον, η μαζική εγκατάσταση α/γ θα έχει σοβαρές συνέπειες στα φυσικά τοπία της χώρας μας και άμεσο αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής των ανθρώπων και τις τοπικές οικονομικές δραστηριότητες όπως ο τουρισμός. Η βιαστική και επιπόλαιη απόφαση να σπείρουμε χιλιάδες α/γ σε κάθε γωνιά της πατρίδας μας θα υποβαθμίσει εκτεταμένες και σημαντικές περιοχές της χώρας μας. Η δική μας πρόταση στο ενεργειακό πρόβλημα εστιάζει στη σημασία της εξοικονόμησης και την προώθηση των ΑΠΕ μικρής κλίμακας που καθιστούν κάθε κάτοικο και τόπο αυτοδύναμο.

Οι α/γ παράγουν ασταθή και απρόβλεπτη ενέργεια

Η παραγωγή ρεύματος από τα ΑΠ είναι ασταθής και διακοπτόμενη επειδή ο αέρας φυσά με απρόβλεπτη δύναμη κάθε φορά. Η καταγραφή της παραγόμενης ενέργειας σε διάφορα ΑΠ στη Δανία, Γερμανία, Ισπανία, Βρετανία δείχνει έντονη διακύμανση με μεγάλες περιόδους χαμηλής παραγωγής και στιγμιαίες ανόδους μέγιστης παραγωγής. Η ταχύτητα του ανέμου για να λειτουργήσει μια α/γ κυμαίνεται μεταξύ 3m/s και 25m/s. Κάτω ή πάνω από αυτά τα όρια οι α/γ μένουν ακίνητες. Όταν όμως σταματάνε να λειτουργούν, τότε χάνουν το συγχρονισμό τους με το κεντρικό σύστημα και η παραγωγή ενέργειας σταματάει. Αυτό είναι ένα βασικό μειονέκτημα της αιολικής ενέργειας ότι δηλ. δεν μπορείς να την έχεις τη στιγμή που τη χρειάζεσαι (University of Massachusetts, Renewable Energy factsheet). Κάθε kWh από α/γ είτε χρησιμοποιείται στιγμιαία είτε χάνεται επειδή δεν υπάρχει τρόπος αποθήκευσης της ενέργειας. Στη Δανία δεν έχουν βρει κάποιο αποτελεσματικό τρόπο αποθήκευσης, γι΄αυτό εξάγουν την πλεονάζουσα ενέργεια στις γειτονικές χώρες.

Οι α/γ προκαλούν ανισορροπία στο σύστημα

Το γεγονός της έντονης διακύμανσης του ρεύματος που παρέχουν οι α/γ, δημιουργεί μεγάλα προβλήματα στη σταθερότητα του συστήματος. Επειδή το φορτίο που παράγουν οι α/γ μπορεί να χαθεί ξαφνικά λόγω των μεταβαλλόμενων καιρικών συνθηκών, αυξάνεται ο κίνδυνος των γενικών μπλακ-αουτ ιδιαίτερα στην περίπτωση μεγάλης διείσδυσης των ΑΠΕ στο σύστημα. Στο Τέξας το 1998 η παραγόμενη αιολική ισχύς 1700 MW έπεσε ξαφνικά στα 300 MW. Η Ισπανία το 2005 δοκίμασε παρόμοιο κίνδυνο μπλακ-αουτ όταν το παραγόμενο ρεύμα 11.000 α/γ έπεσε στα 700 MW, ενώ εκείνη τη στιγμή οι εφεδρικοί συμβατικοί σταθμοί ήταν εκτός λειτουργίας. H E.ON Νetz (2005) αναφέρει ότι ακόμη και μια μικρή πτώση της τάσης στο δίκτυο μεταφοράς μπορεί να προκαλέσει την αποσύνδεση των ΑΠ από το κεντρικό σύστημα. Η ίδια έκθεση της Ε.ΟΝ Νetz επισημαίνει ότι από μόνη της η αιολική ενέργεια δεν μπορεί να εξασφαλίσει την ασφάλεια του εφοδιασμού και τη σταθερότητα του συστήματος εάν δεν υποστηρίζεται από θερμοηλεκτρικούς σταθμούς. Οι θερμοηλεκτρικοί σταθμοί είναι απαραίτητοι για να κρατούν σταθερή την τάση του συστήματος που σε αντίθετη περίπτωση κινδυνεύει από ξαφνική πτώση. Οι βασικές πηγές ενέργειας που στηρίζουν ένα εθνικό σύστημα θα παραμείνουν, για πολλά χρόνια ακόμη, τα ορυκτά καύσιμα, ενώ η αιολική ενέργεια και οι υπόλοιπες ΑΠΕ καταλαμβάνουν τη θέση των συμπληρωματικών μορφών ενέργειας. Εξάλλου η αποτελεσματική ενσωμάτωση της ενέργειας από ΑΠΕ στο κεντρικό σύστημα δεν είναι δεδομένη, αλλά απαιτεί εκ βάθρων αλλαγές στον έλεγχο της παραγωγής, διανομής και κατανάλωσης της ενέργειας. Τα σύγχρονα συστήματα ελέγχου της ροής της ηλεκτρικής ενέργειας μέσω ‘έξυπνων δικτύων’ βρίσκονται σε στάδιο έρευνας και πειραματισμού, ενώ οι επενδύσεις που απαιτούνται είναι τεράστιες.

Οι α/γ απαιτούν την υποστήριξη θερμοηλεκτρικών σταθμών

H παραγόμενη ενέργεια είναι τόσο ασταθής και χαοτική – κυμαίνεται μεταξύ του μηδενός και του μέγιστου – ώστε τα ΑΠ ποτέ δεν θα μπορέσουν να παράγουν φορτίο βάσης. Το σύστημα δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στα ΑΠ για να μείνει σταθερό, αλλά χρειάζεται πάντα διαθέσιμες εφεδρείες ( φορτίο βάσης) από άλλη πηγή όπως τα ορυκτά καύσιμα. Όταν ο άνεμος σταματάει να φυσάει ή φυσάει λίγο, οι σταθμοί ορυκτών καυσίμων αναλαμβάνουν να παρέχουν ηλεκτρικό ρεύμα. Η ισχύς (MW) της εφεδρείας για να ανταποκρίνεται στη αιχμή ζήτησης πρέπει να είναι ισοδύναμη με την ισχύ των ΑΠ με ένα επιπλέον ποσοστό ασφάλειας περίπου 20%. Μάλιστα για να πετύχουν την αναπλήρωση, οι θερμοηλεκτρικοί σταθμοί χρειάζεται να βρίσκονται σε συνεχή λειτουργία επειδή απαιτούνται πολλές ώρες για να έρθουν σε σημείο που να παράγουν ρεύμα. Ο ισχυρισμός ότι με την κατασκευή μεγάλης κλίμακας ΑΠΕ αντικαθιστούμε συμβατικούς σταθμούς λιγνίτη ή φυσικού αερίου δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια. Τα χιλιάδες ΜW αιολικής ενέργειας που σχεδιάζονται να διεισδύσουν στο σύστημα, πρέπει να υποστηρίζονται από αντίστοιχα ΜW ενέργειας εργοστασίων άνθρακα , λιγνίτη ή φυσικού αέριου. Με τα λόγια της E.ΟΝ Netz (2005), της εταιρείας που λειτουργεί τα περισσότερα ΑΠ στη Γερμανία, ‘τα ΑΠ δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τα θερμοηλεκτρικά εργοστάσια παρά μόνο σε ένα περιορισμένο βαθμό. Πράγματι το Der Spiegel (2007) ανακοινώνει ότι η Γερμανία, αν και διαθέτει τη μεγαλύτερη αιολική ισχύ 16.000 MW, ετοιμάζει 26 νέους ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς άνθρακα. Η Δανία που έχει εγκατεστημένη αιολική ισχύ άνω των 6.000 MW δεν έχει κλείσει τους συμβατικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος ( Mason, 2005).

Οι α/γ παράγουν ρεύμα χαμηλότερο ονομαστικής αξίας τους.

Καμιά πηγή ενέργειας που χρησιμοποιούμε δεν δουλεύει με απόδοση 100%. Για παράδειγμα οι σύγχρονοι θερμοηλεκτρικοί σταθμοί άνθρακα καθώς και οι πυρηνικοί σταθμοί δουλεύουν με απόδοση 80% έως 90%. Αντίθετα οι α/γ, μεταξύ των ορίων ταχύτητας του ανέμου που λειτουργούν, παράγουν λιγότερο από το μισό της ονομαστική αξία τους, κατά προσέγγιση παράγουν 25% έως 30% της ονομαστικής αξίας τους. Η ονομαστική ισχύς δεν συμπίπτει σε καμιά περίπτωση με την πραγματική παραγόμενη ισχύ γεγονός που αποκρύπτεται από την αιολική βιομηχανία. Πρακτικά για να βρούμε την πραγματικά παραγόμενη ισχύ πολλαπλασιάζουμε την ονομαστική επί 25-30% (δηλ. 1MW X 30% = 0.3 MW πραγματική ισχύς). Η μειωμένη απόδοση και η ασταθής τάση της παραγόμενης ενέργειας σημαίνει ότι μόνο ένα μικρό μέρος της συνολικής εγκαταστημένης αιολικής ισχύος είναι διαθέσιμο κάθε στιγμή στο κεντρικό δίκτυο. Για παράδειγμα η E.ON Netz στην έκθεση της (2005) εκτιμά ότι από τα 6.000 MW που έχει εγκαταστήσει στη Βαυαρία, η ωφέλιμη ισχύς ήταν κατά μέσο όρο 1.265 MW. H ίδια έκθεση εκτιμά ότι η παραγόμενη ανανεώσιμη ενέργεια αντικαθιστά τη συμβατική κατά 4% - 6%. Μάλιστα τo παράδοξο είναι ότι το ποσοστό αυτό πέφτει όσο αυξάνει η εγκαταστημένη ισχύς αιολικής ενέργειας. Έτσι η ίδια εταιρεία (E.ON Netz, 2005) αναφέρει χαρακτηριστικά ότι το 2020 στη Γερμανία αναμένεται εγκατεστημένη αιολική ισχύς 48.000 MW που θα είναι σε θέση να αντικαταστήσουν 2000 MW από θερμοηλεκτρικούς σταθμούς. Υπό το φως αυτών των στοιχείων, ο ισχυρισμός ότι η αιολική ενέργεια συνεισφέρει στην ενεργειακή ασφάλεια φαίνεται αστήρικτος και μάλλον ύποπτος.

Οι α/γ δεν μειώνουν σημαντικά τις εκπομπές του CO2

Eίναι αλήθεια ότι οι ΑΓ δεν παράγουν καθόλου CO2, ωστόσο μοιάζουν περισσότερο με τη χρήση ακριβών φαρμάκων αμφίβολης αποτελεσματικότητας στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Στην πραγματικότητα η εξοικονόμηση του CO2, ακόμη και αν η διείσδυση της αιολικής ενέργειας στο σύστημα φτάσει στο 10%, θα είναι μικρή και αδικαιολόγητη σε σχέση με το κόστος. Ο ισχυρισμός ότι μία MWh ανανεώσιμης ενέργειας αντικαθιστά μία MWh θερμοηλεκτρικής ενέργειας δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Αυτό συμβαίνει επειδή η λειτουργία των α/γ προϋποθέτει την παράλληλη λειτουργία θερμοηλεκτρικών σταθμών που παρέχουν το φορτίο βάσης και συνεπώς δεν υπάρχει ένα προς ένα αντικατάσταση της ανανεώσιμης με την συμβατική ενέργεια. Κατά δεύτερο λόγο κάθε MW εγκαταστημένης αιολικής ισχύος έχει μειωμένη απόδοση κατά τουλάχιστον 30%. Παρόλα αυτά η βιομηχανία αιολικής ενέργειας υπολογίζει παραπλανητικά το όφελος σε εκπομπές CO2 με βάση την ονομαστική ισχύ και όχι την πραγματική. Η πραγματική ισχύς από 1MW αιολικής ισχύος είναι 0.3 MW ( 1MW x 30% = 0.3 MW) και η ωφέλιμη ενέργεια από 1 MW εγκαταστημένης ισχύος για ένα χρόνο: 0.3* 365*24=2.628 MWh/έτος. Λαμβάνοντας υπόψη τις εκπομπές CO2 από θερμοηλεκτρικούς σταθμούς που κυμαίνονται κατά μέσο όρο στους 0.43t CO2/MWh υπολογίζουμε ότι για κάθε MW εγκαταστημένης αιολικής ισχύος εξοικονομούνται 1.130t CO2 το χρόνο (2628MWh*0.43t CO2/MWh = 1.130t CO2). Φαινομενικά υπάρχει εξοικονόμηση, ωστόσο πώς εξηγείται ότι σε χώρες με εκτεταμένα ΑΠ όπως η Δανία οι εκπομπές CO2 δεν έχουν μειωθεί (Mason, 2005, Etherington 2009); Ένας λόγος είναι ότι όταν η αιολική ισχύς ανέρχεται σε χιλιάδες ΜW, απαιτούνται νέοι υποστηρικτικοί θερμοηλεκτρικοί σταθμοί που λειτουργούν παράλληλα με χαμηλό ρυθμό παραγωγής και κατά συνέπεια εκπέμπουν CO2. Από μιαν άλλη πλευρά, η όποια ευεργετική μείωση CO2 από τα ΑΠ εξανεμίζεται μπροστά στην αυξανόμενη συνολική ζήτηση και κατανάλωση της ενέργειας. Τέλος ένα μεγάλο μέρος της αιολικής ισχύος που παράγει η Δανία το πουλάει στις γειτονικές χώρες, Νορβηγία και Σουηδία, που έχουν μειωμένες εκπομπές CO2 επειδή ως κύριες πηγές ενέργειας χρησιμοποιούν την πυρηνική και τη υδροηλεκτρική ενέργεια. Σε τελική ανάλυση οι α/γ από μόνες τους δεν μειώνουν τις εκπομπές των αερίων ρύπων, ενώ η επιδιωκόμενη μείωση των εκπομπών CO2 μπορεί να προκύψει από μια συνολική διαχείριση της ενέργειας. Οι τεράστιες επενδύσεις στην παραγωγή και εγκατάσταση χιλιάδων α/γ, θα μπορούσαν να στραφούν σε πιο αποτελεσματικούς τρόπους μείωσης CO2 όπως η μείωση της κατανάλωσης και η αύξηση της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών.

Όσο επεκτείνονται τα ΑΠ τόσο επεκτείνονται και τα δίκτυα μεταφοράς της ενέργειας.

Το σημαντικότερο εμπόδιο στην ανάπτυξη των ΑΠ είναι η ανυπαρξία επαρκών δικτύων υψηλής τάσης για τη μεταφορά της ενέργειας. Επειδή τα ΑΠ εγκαθίστανται σε απομακρυσμένες περιοχές απαιτούν εκατοντάδες έως χιλιάδες χιλιόμετρα νέων δικτύων υψηλής τάσης. Για παράδειγμα στη Γερμανία η Ε.ΟΝ Netz (2005) ζητά την εγκατάσταση 290 χμ. νέων δικτύων που θα κοστίσουν 190 εκατ. €. Στην χώρα μας έχουμε το πρόσθετο πρόβλημα ότι κατασκευάζονται υπέργεια ακόμη και τα δίκτυα μεσαίας τάσης με αποτέλεσμα χιλιάδες κολόνες και χιλιόμετρα καλωδίων να κατακλύζουν τα βουνά και τα νησιά όπως για παράδειγμα στην Εύβοια. Εκτός από το σοβαρό κόστος επενδύσεων, τα νέα δίκτυα έχουν δύο σοβαρά μειονεκτήματα: πρώτα επιφέρουν περιβαλλοντική υποβάθμιση σε νέες περιοχές και δεύτερον παρουσιάζουν σοβαρές απώλειες ενέργειας λόγω των μακρινών αποστάσεων μεταφοράς.

Πόσο κοστίζουν τα αιολικά πάρκα και ποιος πληρώνει;

Η παραγωγή ενέργειας από τον άνεμο είναι ακριβή παρά τους ισχυρισμούς των εταιρειών. Για παράδειγμα στη Βρετανία η παραγωγή ανά MWh υπολογίζεται £50 από τον άνθρακα, £72 από α/γ και £38 από πυρηνικό εργοστάσιο. Γι’ αυτό η ανάπτυξη αιολικών πάρκων δε θα ήταν δυνατή χωρίς την επιδότηση της ΕΕ και την υποστήριξη κάθε κράτους - μέλους προς τις ιδιωτικές εταιρείες. Όταν η Δανία το 2003 μείωσε τις επιδοτήσεις, η εγκατάσταση νέων α/γ ξαφνικά σταμάτησε. Στην πραγματικότητα οι εταιρείες που εγκαθιστούν ΑΠ έχουν βρει ένα νέο επικερδές επιχειρηματικό πεδίο και έτσι μπορεί να εξηγηθεί η αλληλοεπικάλυψη κατά 50% των αιτήσεων στην Εύβοια (στοιχεία ΤΕΕ, 2009) καθώς και η ενορχηστρωμένη παραπλάνηση της κοινής γνώμης ότι θα μας σώσουν από το βρώμικο λιγνίτη. Κατ’ αρχήν οι επιδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορούν την εγκατάσταση των α/γ φτάνουν μέχρι το 40% της επένδυσης και είναι γνωστό πως με υπερτιμολογήσεις το ποσοστό αυτό μπορεί να αυξηθεί. Στη συνέχεια τα κράτη μέλη παρέχουν εγγυημένη τιμή πώλησης ανά MWh η οποία καλύπτεται από ειδικό τέλος που πληρώνουν οι καταναλωτές στους λογαριασμούς ρεύματος. Κατά το 2009 η τιμή χονδρικής αγοράς της ενέργειας προερχόμενη από τις συμβατικές πηγές διαμορφώθηκε στα 41 Eυρώ / MWh. Ωστόσο ειδικά για την ενέργεια από ΑΠ, ο νόμος προβλέπει εγγυημένη τιμή αγοράς 80 Ευρώ / MWh. Έτσι το ΔΕΣΜΗΕ οφείλει να πληρώσει επιπλέον τη διαφορά που ανέρχεται σε 72 εκατ. Ευρώ ( ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Οκτ. 2009). Προς το παρόν οι λογαριασμοί μας περιλαμβάνουν τέλος 0,3% υπέρ των ΑΠΕ που όμως δεν φτάνει να καλύψει το παραπάνω ποσό γι αυτό το ΔΕΣΜΗΕ πρότεινε τον 7πλασσιασμό του τέλους στα 2,45%. Η πρόταση όμως αυτή δεν έγινε δεκτή από το ΥΠΑΝ με αποτέλεσμα το ΔΕΣΜΗΕ να έχει αφήσει απλήρωτους τους παραγωγούς αιολικής ενέργειας. Παρόμοια πολιτική επιδότησης στην τιμή αγοράς της παραγόμενης ενέργειας ισχύει σε όλες τις χώρες της Ευρώπης για τουλάχιστον για τα πρώτα 20 χρόνια ζωής ενός ΑΠ. Στην Βρετανία το κέρδος για κάθε εγκαταστημένο MW αιολικής ενέργειας ανέρχεται στα £3.5εκατ. σε περίοδο λειτουργίας 25 χρόνων (Εtherington, 2009).

Αν συμπεριλάβουμε στα παραπάνω το κόστος κατασκευής των γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης (80 εκατ. Ευρώ για τη γραμμή Ν. Μάκρη – Ν. Εύβοια και 450 εκατ. για τη διασύνδεση Κυκλάδων), το συνολικό κόστος ανάπτυξης αιολικών πάρκων ανεβαίνει σε υπερβολικά ύψη σε σχέση με το υποτιθέμενο όφελος και τελικά το κόστος αυτό πέφτει στους ώμους των καταναλωτών.

Ποιες είναι οι συνέπειες της μεγάλης κλίμακας ΑΠ

Οι εταιρείες αιολικής ενέργειας λόγω της αναμενόμενης κερδοφορίας έχουν κάθε συμφέρον να εγκαταστήσουν όσο το δυνατό μεγαλύτερα ΑΠ στη χώρα μας η πολιτική προώθησης των ΑΠΕ έχει διαμορφωθεί τυφλά υπέρ της μαζικής εγκατάστασης ΑΠ αγνοώντας τις συνέπειες εγκατάστασής τους σε παρθένα ορεινά και νησιωτικά τοπία. Το χωροταξικό σχέδιο για τις ΑΠΕ (2008) άνοιξε το δρόμο προς την διευκόλυνση εγκατάστασης σε ευαίσθητες περιοχές, ενώ οι πρόσφατες απλοποιήσεις στο αδειοδοτικό πλαίσιο (Νομοσχέδιο Επιτάχυνσης των ΑΠΕ, 2009) επιταχύνει την εγκατάσταση ΑΠ μειώνοντας παράλληλα ακόμη περισσότερο την προστασία των ευαίσθητων περιοχών. Η μαζική εξάπλωση των ΑΠ απειλεί την ακεραιότητα του ελληνικού τοπίου στο όνομα της πράσινης ενέργειας, κατ’ αναλογία της μαζικής ανοικοδόμησης κατά τις τελευταίες δεκαετίες στο όνομα της οικονομικής ανάπτυξης, που οδήγησε τελικά σε οικιστική υποβάθμιση. Οι περισσότεροι πολίτες δεν έχουν καταλάβει πως η εξάπλωση των ΑΠ διακυβεύει το μέλλον των τελευταίων φυσικών περιοχών και κατ’ επέκταση την ποιότητα ζωής των ντόπιων κατοίκων καθώς και τον τουρισμό.

Η μαζική εξάπλωση των ΑΠ απειλεί το τοπίο

Το ελληνικό τοπίο διακρίνεται για τη μικρή κλίμακα και τη λιτή ομορφιά του που συνθέτουν οι ξεκάθαρες γραμμές του, η μεσογειακή βλάστηση και η γεωλογία του. Μέχρι σήμερα διατηρεί σε μεγάλο βαθμό την ακεραιότητα του χωρίς όμως να έχει εκτιμηθεί η αξία του ως εθνικός πόρος που συνδέεται άμεσα με την ταυτότητα της χώρας μας. Σε αυτή την κατάσταση πρόκειται να βάλει τέλος η μαζική εγκατάσταση των ΑΠ. Οι α/γ, ακόμη και ως απλά στατικές κατασκευές των 150μ. να τις δει κανείς, βρίσκονται ολοφάνερα εκτός κλίμακας τοπίου, ενώ ταυτόχρονα προσθέτουν στο φυσικό τοπίο συντριπτικές επεμβάσεις, όπως η κίνηση των γιγάντων φτερών ( > 85μ.), δίκτυα δρόμων πρόσβασης και υπέργεια δίκτυα μεταφοράς της ενέργειας. Όλα αυτά θα συμβούν στα τελευταία παρθένα τοπία της χώρας όπως οι βουνοκορφές, οι ακτές, οι ημιορεινές τοποθεσίες, οι αρχαιολογικοί χώροι και οι προστατευόμενες περιοχές. Η αιολική βιομηχανία δεν δέχεται καν τις παραπάνω επιπτώσεις, αλλά προπαγανδίζει τα σχέδιά της με υπερβάλλοντες ισχυρισμούς περί μείωσης εκπομπών CO2 και αντικατάστασης των ρυπογόνων μονάδων που όμως δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Η πικρή αλήθεια είναι ότι η επέλαση των α/γ και των δικτύων υψηλής τάσης θα έχει τελικό αποτέλεσμα να μετατραπούν τα βουνά και τα νησιά μας σε βιομηχανικές μονάδες παραγωγής ενέργειας προκαλώντας τεράστια απώλεια φυσικών τοπίων καθώς και επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και τις ανθρώπινες ζωές. Οι Δανοί προκειμένου να πετύχουν τη μεγαλύτερη διείσδυση ΑΠ στον κόσμο παραδέχονται ότι θυσίασαν ένα μεγάλο μέρος της φύσης της χώρας τους ( Mason, 2005).

Οι α/γ αιτία θανάτου πουλιών

Μελέτες παρακολούθησης στην Ευρώπη και την Αμερική δείχνουν ότι η πρόσκρουση πουλιών σε α/γ οδηγεί σε θανάτους πουλιών, κυρίως αρπακτικών. Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως σε μεταναστευτικά περάσματα και περιοχές με πλούσια ορνιθοπανίδα. To Altamond Pass, μεταναστευτικό πέρασμα στην Καλιφόρνια, έχει γίνει το πιο γνωστό παράδειγμα καταγραμμένων θανάτων από προσκρούσεις που φτάνουν στους 1300 το χρόνο. Σε άλλα AΠ στην Ευρώπη οι προσκρούσεις που έχουν καταγραφεί φτάνουν σε μερικές δεκάδες το χρόνο. Στη χώρα μας έχουν καταγραφεί πέντε βεβαιωμένοι θάνατοι πουλιών στην Κρήτη και τον Έβρο (…). Οι θάνατοι συμβαίνουν όταν τα αρπακτικά, που πετούν με αργές κυκλικές κινήσεις για να εντοπίσουν από ψηλά την τροφή τους, βρεθούν στην περιφέρεια κίνησης των πτερυγίων μιας α/γ που έχει διάμετρο από 80 μ. έως 90 μ. και ταχύτητα περιστροφής 150mph. Τα πουλιά τη στιγμή που βρεθούν ανάμεσα στα πτερύγια μιας α/γ έχουν σχεδόν 2 δευτερόλεπτα χρόνο για να αποφύγουν το θανάσιμο χτύπημα (Etherington, 2009). Το γεγονός ότι τα αρπακτικά δεν έχουν φυσικό μηχανισμό άμυνας από εναέριες επιθέσεις, τα καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτα. Παρόμοιο κίνδυνο διατρέχουν οι νυχτερίδες που παρουσιάζουν ιδιαίτερη ευπάθεια στις συγκρούσεις, αλλά και σε άγνωστη αιτία που τους προκαλεί σοκ και εσωτερική αιμορραγία όταν πλησιάζουν α/γ (Νew Scientist, 2008). Η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία υποστηρίζει ότι οι σημαντικές περιοχές για τα πουλιά της χώρας μας πρέπει να εξαιρεθούν από εγκαταστάσεις α/γ, ωστόσο το χωροταξικό των ΑΠ επιτρέπει την εγκατάσταση μετά από ορνιθολογική μελέτη. Η αιολική βιομηχανία προσπαθεί να υποβαθμίσει το γεγονός προκειμένου να εκμεταλλευτεί όλες τις περιοχές με δυνατό αέρα που τυχαίνει όμως να είναι σημαντικοί τόποι διαβίωσης πουλιών. Άλλες επιπτώσεις των α/γ στην άγρια ζωή συνδέονται με τα έργα κατασκευής δρόμων και τις εκτεταμένες εκχερσώσεις και εκσκαφές που απαιτούνται. Η απώλεια βλάστησης, οι διαβρώσεις εδαφών και άλλες οχλήσεις (π.χ θόρυβος, σκόνη) υποβαθμίζουν οικοτόπους που δίνουν καταφύγιο σε έντομα, ερπετά και μικρά θηλαστικά. Ένα ακόμη τραγικό και παράλογο γεγονός είναι να κόβονται δασικά δέντρα προκειμένου να διευκολυνθεί η εγκατάσταση α/γ, όπως έχει συμβεί μέχρι σήμερα στον Πάρνωνα και πιθανόν να συμβεί στα δάση της Ευρυτανίας και αλλού.

Ακουστική και οπτική όχληση

Η αιολική βιομηχανία διαφημίζει τις σύγχρονες α/γ ως αθόρυβες και φιλικές σε όσους ζουν κοντά τους. Την ίδια στάση υιοθέτησε το χωροταξικό των ΑΠΕ που επιτρέπει την εγκατάσταση α/γ σε απόσταση 500μ. από μεμονωμένες κατοικίες ακόμη και μικρούς οικισμούς. Ωστόσο αυτόπτες μάρτυρες βεβαιώνουν ότι σε απόσταση ενός και πλέον χιλιομέτρου ο θόρυβος γίνεται αντιληπτός όταν βοηθάει η κατεύθυνση του ανέμου και ιδιαίτερα τη νύχτα που ο άνεμος δυναμώνει. Πηγή του θορύβου είναι τα πτερύγια των α/γ που περιστρεφόμενα με ταχύτητα 150mph, προκαλούν ένα αεροδυναμικό ρυθμικό θόρυβο. Στην περίπτωση πολλών α/γ ακούγονται παράλληλοι και συνεχείς αεροδυναμικοί θόρυβοι που γεμίζουν τον αέρα. Στη Δανία παράπονα θορύβου εξέφρασαν κατοικίες σε απόσταση 1,9 χμ. από AΠ, ενώ στη Βρετανία μία κατοικία σε απόσταση 930μ. από ΑΠ, εγκαταλείφτηκε από τους ιδιοκτήτες της λόγω της ανυπόφορης όχλησης στη διάρκεια της νύχτας. Οι α/γ εκπέμπουν επίσης θορύβους χαμηλής συχνότητας κατά τη λειτουργία τους που έχουν επιβεβαιωθεί με σεισμογράφους. Η αιολική βιομηχανία θεωρεί τους υπόηχους ασήμαντους λόγω της μικρής έντασης τους, ωστόσο ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να είναι ευαίσθητοι σε αυτούς και να τους προκαλέσουν αϋπνία και άλλα προβλήματα. Αυτές τις περιπτώσεις έντονης ακουστικής όχλησης έχει ερευνήσει η Νina Piermond στο βιβλίο της Wind Turbine Syndrome (2009). Mια ακόμη πηγή όχλησης για ιδιοκτησίες σε απόσταση 400 μ . έως 800 μ. είναι η σκιά και η αντανάκλαση των περιστρεφόμενων πτερυγίων ή και του πύργου ανάλογα με τη θέση του ήλιου. Στη Δανία η σκιά πάνω σε ιδιοκτησίες λαμβάνεται σοβαρά υπόψη στην αδειοδοτική διαδικασία γι αυτό υπολογίζεται ακριβώς με τον όρο να μην υπερβαίνει τις 10 ώρες το χρόνο (Danish Energy Agency, 2009). Στην Ελλάδα για το θέμα της σκιάς δεν υφίσταται καμιά πρόβλεψη στο Χωροταξικό Πλαίσιο των ΑΠΕ και τις ΜΠΕ – με αποτέλεσμα οι γειτονικές ιδιοκτησίες να παραμένουν απροστάτευτες.

Κίνδυνοι ατυχημάτων από α/γ

Τα πτερύγια των α/γ που ζυγίζουν έως 30 τόνους είναι το πιο ευάλωτο μέρος τους καθώς μπορεί να σπάσουν είτε λόγω ακραίων καιρικών συνθηκών είτε λόγω φυσιολογικής φθοράς (χρόνος ζωής 40.000 ώρες λειτουργίας). Τα πτερύγια σε περίπτωσης σπασίματος μπορεί να απομακρυνθούν έως 400μ. μακριά όπως συνέβη στο Μαρμάρι Ευβοίας το 2003 εξαιτίας ασυνήθιστα σφοδρού ανέμου. Είναι φανερό ότι η απόσταση των 500μ. δεν εξασφαλίζει τα σπίτια ή μικρούς οικισμούς από ενδεχόμενο ατύχημα. Ο κίνδυνος πυρκαγιάς στο κιβώτιο ταχυτήτων είναι σπάνιος αλλά όχι απίθανος λόγω των τριβών που αναπτύσσονται. Πιο συχνά εκδηλώνονται πυρκαγιές από τις γραμμές μεταφοράς της ενέργειας, ένα πρόβλημα που έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις σε περιοχές με πολλά ΑΠ. Αντίθετα από τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης, η χώρα μας επιτρέπει ακόμη την υπέργεια μεταφορά της ενέργειας. Οι α/γ μπορούν ακόμη να αλλοιώσουν το ραδιοτηλεοπτικό σήμα όταν βρίσκονται μεταξύ πομπού και δέκτη. Την ίδια ενόχληση είναι δυνατό να προκαλέσουν και στη λήψη του ραντάρ της αεροπορίας κατά τον εντοπισμό αεροσκαφών.

Μείωση της αξίας γης και αγοράς ακινήτων

Η αξία της γης και των ακινήτων στην ύπαιθρο εξαρτάται κατά το μεγαλύτερο μέρος από την απουσία οχλήσεων και τη φυσική ομορφιά του τοπίου. Η εγκατάσταση τεράστιων α/γ με τις οχλήσεις που συνεπάγονται από μόνες τους αλλά και από τη συνοδεία δικτύων και δρόμων πρόσβασης, στερεί τη γη από τα φυσικά της χαρίσματα και αμαυρώνει την εικόνα της. Κανείς δεν νιώθει ευχαρίστηση βλέποντας ένα τοπίο βιομηχανικό, πόσο μάλλον να θέλει να αγοράσει ιδιοκτησία που με κάποιον τρόπο επηρεάζεται από τις α/γ. Στη Βρετανία οι εκτιμητές ακινήτων κατέληξαν ότι κατοικίες κοντά σε α/γ χάνουν την ελκυστικότητα τους και ένα σημαντικό μέρος της αγοραστικής αξίας τους. Στη Δανία οι ιδιοκτήτες ακινήτων δυσφορούν και αντιδρούν στην εγκατάσταση α/γ σε απόσταση αναπνοής 400μ. Η κυβέρνηση της Δανίας για να ενθαρρύνει την αποδοχή της εγκατάστασης α/γ κοντά σε κατοικίες, δίνει το δικαίωμα σε ιδιοκτήτες να ζητήσουν αποζημίωση ( Danish Energy Agency, 2009).

Οι α/γ κατά του τουρισμού

Ο τουρισμός στα νησιά και τα ορεινά μέρη της πατρίδας μας βασίζεται στο αδιατάραχτο φυσικό και πολιτισμικό τοπίο όπου η φύση και τα έργα του ανθρώπου συνυπάρχουν σε αρμονική σχέση. Όσο η ποιότητα ζωής στις πόλεις υποβαθμίζεται, η ανάγκη απόδρασης στο φυσικό τοπίο θα γίνεται συνεχώς μεγαλύτερη. Εξάλλου το τοπίο, φυσικό και πολιτισμικό, είναι ο βασικός πόλος έλξης των Ελλήνων και των ξένων τουριστών στην πατρίδα μας που στηρίζουν τις τοπικές οικονομίες στα νησιά και τελευταία τα ορεινά χωριά. Οι μαζική εξάπλωση των α/γ θα μεταβάλλει βαθιά τη φυσιογνωμία του ελληνικού τοπίου τόσο με την προσθήκη των τεράστιων α/γ όσο και με τις συνοδευτικές επεμβάσεις (δίκτυα και δρόμοι). Η βιομηχανοποίηση του ελληνικού τοπίου με την εξάπλωση των ΑΠ θα αφήσει ένα διαρκές και μόνιμο αποτύπωμα που τελικά θα μειώσει την ελκυστικότητα του. Έρευνες που έκαναν οι οργανισμοί τουρισμού στην Ουαλία και τη Σκωτία έδειξαν ότι σημαντικό μέρος του κοινού αναμένει αρνητική επίδραση των α/γ στην προσέλκυση τουριστών. Στη Δανία οι περιοχές τουριστικού προορισμού παραμένουν ελεύθερες από οποιαδήποτε εγκατάσταση α/γ. Στη χώρα μας που συνεχώς τονίζουμε τη σημασία του τουρισμού για την τοπική ανάπτυξη, δεν φαίνεται να έχουμε σκεφθεί σοβαρά την αρνητική επίδραση που θα έχει η μαζική εγκατάσταση ΑΠ σε μια ζωτική οικονομική δραστηριότητα για πολλές περιοχές.

Οι δήθεν θέσεις εργασίας

Οι υποστηρικτές της αιολικής ενέργειας διατυμπανίζουν όπου βρεθούν και όπου σταθούν τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Οι περισσότερες θέσεις εργασίας βρίσκονται εκεί όπου κατασκευάζονται α/γ δηλαδή στις εξής χώρες: Δανία, Γερμανία, Ισπανία και ΗΠΑ. Για παράδειγμα η Δανία το 2005 κατείχε το 40% της παγκόσμιας παραγωγής α/γ και απασχολούσε 20.000 εργαζόμενους (Μason, 2005). Στην χώρα μας που απλά εισάγει α/γ, οι θέσεις εργασίας περιορίζονται μόνο στην εγκατάσταση και συντήρηση λειτουργίας, οι οποίες όμως είναι ελάχιστες, επειδή οι α/γ παρακολουθούνται και ελέγχονται εξ αποστάσεως με αυτοματοποιημένα συστήματα. Ένας συμβατικός σταθμός παραγωγής ρεύματος με άνθρακα ή φυσικό αέριο παρέχει εκατοντάδες θέσεις εργασίας σε σχέση με ένα ΑΠ που μπορεί να λειτουργήσει με τρεις – τέσσερις υπαλλήλους μόνιμης απασχόλησης. Σε σύγκριση με τον τουρισμό, τα ΑΠ όχι μόνο προσφέρουν ελάχιστη απασχόληση, αλλά απειλούν να μειώσουν θέσεις εργασίας εξαιτίας της αρνητικής επίδρασης που έχουν στο φυσικό και πολιτισμικό τοπίο.

Συμπεράσματα για την αιολική ενέργεια

Συνοψίζοντας τα προηγούμενα, η αιολική ενέργεια παρουσιάζει σοβαρά μειονεκτήματα είτε για να στηρίξει το εθνικό σύστημα ενέργειας στη θέση του λιγνίτη είτε στην ικανότητά της να μειώσει τους ρύπους που προκαλούν την κλιματική αλλαγή. Συνοπτικά τα μειονεκτήματα της μαζικής εξάπλωσης των α/γ είναι:

• Οι α/γ δεν παράγουν φορτίο βάσης ούτε ρεύμα όποτε το χρειαζόμαστε. Η παραγωγή ρεύματος είναι ασταθής γιατί εξαρτάται από τη διακύμανση του ανέμου.

• Παράγουν πραγματική ισχύ κατά 25% έως 30% χαμηλότερη της ονομαστικής.

• Το γεγονός ότι οι α/γ απαιτούν την παράλληλη λειτουργία υποστηρικτικών σταθμών ορυκτών καυσίμων και παράγουν ενέργεια λιγότερη του μισού της ονομαστικής αξίας τους, σημαίνει ότι εξοικονομούν μικρότερο ποσό CO2 από αυτό που διατυμπανίζεται.

• Η αιολική ενέργεια δεν είναι ανταγωνιστική σε σχέση με τα ορυκτά καύσιμα γι αυτό απαιτεί μόνιμη επιδότηση στην τιμή αγοράς που χρεώνεται ο καταναλωτής.

• Οι μαζική εξάπλωση των α/γ στη χώρα μας θα έχει τεράστια επίπτωση στο ελληνικό τοπίο τόσο εξαιτίας ασύμβατου μεγέθους, όσο και εξαιτίας των εκτεταμένων επεμβάσεων (δρόμοι, δίκτυα).

• Οι επιπτώσεις στον τουρισμό και την ποιότητα ζωής των ντόπιων κατοίκων που θα ζουν μαζί με τις τεράστιες α/γ δεν έχουν συζητηθεί και εκτιμηθεί σοβαρά.

Ποιες εναλλακτικές λύσεις υπάρχουν στο ενεργειακό πρόβλημα

Η ενεργειακή κρίση δεν έχει απλές και εύκολες λύσεις, εάν συνεχίσουμε να θεωρούμε την ενέργεια ένα φθηνό και άφθονο αγαθό. Καθώς τα ορυκτά καύσιμα λιγοστεύουν και είμαστε υποχρεωμένοι να τα μειώσουμε, οι ΑΠΕ και νέοι τρόποι παραγωγής ενέργειας έρχονται στο προσκήνιο με ένα σημαντικό περιορισμό παρόλα αυτά: με την τρέχουσα εφαρμοσμένη τεχνολογία οι ΑΠΕ δεν μπορούν να παρέχουν την ίδια ποσότητα και ποιότητα ενέργειας σε σύγκριση με τα ορυκτά καύσιμα (πετρέλαιο, άνθρακα και φυσικό αέριο), άρα δεν μπορούν να τα αντικαταστήσουν. Είναι προφανές ότι το ενεργειακό για να μην φτάσει σε αδιέξοδο, χρειάζεται να αντιμετωπιστεί με μια διαφορετική λογική που πρωταρχικό σκοπό θα έχει τη σταθεροποίηση και τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας παρά την ικανοποίηση συνεχώς αυξανόμενων αναγκών. Για να φτάσουμε σε ένα τέτοιο στόχο, κεντρικό ρόλο θα έχει η εξοικονόμηση της ενέργειας και η στροφή στην ενεργειακή απόδοση (συσκευές, κτίρια κ.α). Η παραγωγή της ενέργειας είναι ανάγκη να επιστρέψει στην μικρή κλίμακα που ανοίγει μεγάλες δυνατότητες στους ιδιώτες και τους μικρούς τόπους να παράγουν τουλάχιστον ένα μέρος της ενέργειας που χρειάζονται με χρήση των ΑΠΕ. Η κλίμακα που παράγεται η ενέργεια έχει καθοριστική σημασία για το κόστος, τις απώλειες ενέργειας από τη μεταφορά της σε μακρινές αποστάσεις και τις επιπτώσεις στο περιβάλλον και τους ανθρώπους. Οι ΑΠΕ μεγάλης κλίμακας τελικά θα αποδειχθεί ότι έχουν παρόμοια αρνητικά αποτελέσματα για το περιβάλλον και τη ζωή των ανθρώπων όσο και η εκμετάλλευση των ορυκτών καυσίμων.

Είναι φανερό ωστόσο ότι η μικρή κλίμακα δεν θα μπορούσε να αντικαταστήσει εξολοκλήρου την ανάγκη της μαζικής παραγωγής ενέργειας στο σημερινό ενεργοβόρο σύστημα. Η μαζική παραγωγή θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με κάποιον τρόπο όπως με νέους σταθμούς φυσικού αερίου καθώς και με τη βελτίωση των υπαρχόντων μονάδων λιγνίτη και πετρελαίου για την οποία δεν γίνεται κανένας λόγος. Οι λύσεις δεν είναι απλές όταν μιλάμε για ένα τεράστιο ενεργοβόρο σύστημα όπως αυτό της σημερινής Ελλάδας. Ασφαλώς κανείς δεν επιθυμεί να μείνει η χώρα χωρίς ενέργεια, αλλά εξίσου αληθινό είναι ότι κανείς δεν επιθυμεί να δει τη φυσική ομορφιά και χάρη των βουνών και των νησιών μας να θυσιάζεται στο όνομα μιας υποτιθέμενης ενεργειακής ασφάλειας. Η συζήτηση για το ενεργειακό χρειάζεται να βάλει στο τραπέζι όλες τις παραμέτρους των προτεινόμενων λύσεων και όλους τους εμπλεκόμενους που δεν είναι μόνο οι τεχνοκράτες αλλά και οι απλοί πολίτες. Το ενεργειακό πρόβλημα σε καμιά περίπτωση δεν είναι απλά ένα αποκλειστικά τεχνοκρατικό ζήτημα γιατί οι επιλογές που αποφασίζονται, θα επιφέρουν βαθιές αλλαγές στο πρόσωπο της υπαίθρου και θα επηρεάσουν τις ζωές των ανθρώπων που ζουν εκεί.

asda.gr/ikariaka-Δίκτυο Οικολογικών Οργανώσεων Αιγαίου, 15-1-2010

Πηγές:

John Etherington, 2009.: The Wind Farm Scam. Stacey International

Ε.ΟΝ Νetz. 2005, Report on Wind Energy. Free pdf

Dr. V.C Mason. 2005. Wind power in West Denmark. Lessons for the U.K

The Danish Energy Agency. 2009.: Wind Turbines in Denmark. Free pdf

http://www.spiegel.de/international/germany/0,1518,472786,00.html

(26 νέοι σταθμοί άνθρακα στη Γερμανία)

http://portal.tee.gr/portal/page/portal/SCIENTIFIC_WORK/EKDILOSEIS_P/EPISTHMONIKES_EVENTS/ENERGEIA_XALKIDA (Στοιχεία του ΤΕΕ για τα σχέδια ανάπτυξης αιολικών πάρκων στη χώρα μας)

http://www.greekmoney.gr/index.php?news=126

(Ένα από τα λίγα άρθρα στα ελληνικά ΜΜΕ που καταφέρονται κατά των ΑΠ)

http://www.newscientist.com/article/dn14593-wind-turbines-make-bat-lungs-explode.html (Οι νυχτερίδες πεθαίνουν από εσωτερική αιμορραγία)

www.eyploia.gr

(Δικτυακό περιοδικό με εκτενή αρθρογραφία στα προβλήματα της αιολικής ενέργειας.)

http://www.karpenissi.eu/?pg=main/main

(Κίνηση Πολιτών κατά των ΑΠ στην Ευρυτανία)

www.epaw.org

(Κίνημα πολιτών της Ευρώπης κατά των ΑΠ)

http://windfarms.wordpress.com/(Kίνημα κατά των ΑΠ στο Οντάριο)

ΠΗΓΗ: ΑΝΕΜΩΤΙΑ ΛΕΣΒΟΥ

Αντιπροσωπευτική δημοκρατία - η μεγάλη πλάνη

Κοιτάζουμε έκπληκτοι τα άρθρα της δανειακής σύμβασης, και αναρωτιόμαστε πόσο προδότες πρέπει να είναι οι εκπρόσωποί μας για να ψηφίσουν αυτό το έκτρωμα. Είναι όμως έτσι. Είναι πράγματι ‘εκπρόσωποί’ μας, οι βουλευτές;
Υποτίθεται, ότι η εξουσία πηγάζει από το λαό. Επειδή έχει χυθεί αίμα για την δημοκρατία και επειδή οι Ευρωπαϊκοί λαοί, είναι ευαίσθητοι σε αυτό, έπρεπε να βρεθεί από τους κυρίαρχους, ένας τρόπος διακυβέρνησης, που να φαίνεται μεν δημοκρατικός, αλλά στην ουσία να καταλήγει πάντα στο ίδιο αποτέλεσμα: σχεδόν το σύνολο των αποφάσεων του κράτους, να εξυπηρετεί τα συμφέροντα της άρχουσας τάξης.

Αυτός ο τρόπος διακυβέρνησης, που συνδυάζει την οικονομική εξουσία των κυρίαρχων, με την ανάγκη των δυτικών λαών για δημοκρατία, εκφράστηκε στο πολίτευμα που ονομάστηκε ‘αντιπροσωπευτική δημοκρατία’.

Ο κάθε ‘συμβαλλόμενος’ δηλαδή ο λαός από την μια και οι φορείς της οικονομικής εξουσίας από την άλλη, κάτι πήρε, από αυτή την ‘άρρητη’ συμφωνία. Το ‘παιδί’, το καινούργιο δηλαδή καθεστώς, πήρε το όνομα που ήθελε ο λαός: δημοκρατία. Ο λαός, πήρε και κάτι άλλο. Το δικαίωμα να μιλάει και να λέει την ‘άποψή του’. Απέκτησε επίσης και το δικαίωμα να θέτει ο καθένας ‘υποψηφιότητα’ για την εκπροσώπηση των συμπολιτών του.

Πέραν τούτων, ουδέν. Οι φορείς της οικονομικής εξουσίας, κράτησαν όλα τα άλλα. Την διαμόρφωση δηλαδή του πολιτικού καθεστώτος έτσι ώστε οι ‘βασικές κατακτήσεις’ του λαού να παραμένουν, αλλά να μην έχουν καμιά ουσία.

Πρώτα πρώτα το όνομα. Πολλοί σωστά σκεπτόμενοι οι επικυρίαρχοι, αποφάσισαν πως το όνομα, δεν έχει καμιά σημασία. Είναι μια λέξη, και κάθε λέξη, είναι μια συμφωνία για να αποδώσουμε μια έννοια. Μπορούμε πολύ άνετα να την αλλάξουμε και να συμφωνήσουμε μια καινούργια, για να εκφράσουμε το ίδιο. Το θέμα δεν είναι η λέξη, είναι η έννοια που της δίνουμε. Αφού δεν έχετε αρκετό μυαλό για να αναζητήσετε την έννοια της λέξης και επιμένετε στο όνομα, ε πάρτε το όνομα και αφήστε σε μας τον καθορισμό της έννοιας, σκέφτηκαν οι καπιταλιστές. Έτσι όλα τα καθεστώτα, ακόμα και τα πιο αδίστακτα, ονομάστηκαν ‘δημοκρατίες’. Η λέξη βοηθούσε το λαό να έχει ψευδαισθήσεις και την εξουσία να έχει μια καλή δικαιολογία για την ‘νομιμοποίησή της’.

Το δεύτερο σημείο στο οποίο είχε ‘κερδίσει’ ο λαός, ήταν αυτό της ελευθερίας έκφρασης. Και εδώ η υποχώρηση των επικυριάρχων ήταν μικρή. Ας λέει ο καθένας ότι θέλει. Αν τα ‘λέει’ ξεθυμαίνει ο θυμός του και υπακούει ευκολότερα μετά. Υπήρχε όμως ο κίνδυνος, κάποιος να λέει την άποψή του σε μεγάλες ομάδες. Όμως το σύστημα φρόντισε και για αυτό: έκανε επιχείρηση τα Μέσα Μαζικής Εξαπάτησης (σύμφωνα με την προσφιλή του μέθοδο αλλαγής ονόματος, άλλαξε την λέξη εξαπάτησης με εκείνη της ενημέρωσης). Ποιος φτωχός, έχει τα οικονομικά μέσα να αγοράσει μια εφημερίδα; Ή ποιος από το λαό, έχει τη δυνατότητα να κάνει δικό του ένα τηλεοπτικό σταθμό; Κανένας. Επομένως τα ΜΜΕ, εκ των πραγμάτων ανήκουν στο ίδιο σύστημα που υποτίθεται ότι κρίνουν. Θα μπορούσε βέβαια κάποιος να υποστηρίζει ότι αφού οι συχνότητες είναι δημόσιο αγαθό, θα πρέπει να δοθούν όχι σε επιχειρηματίες, αλλά στο λαό. Κάτι τέτοιο όμως θα άλλαζε την ουσία του καθεστώτος μας: Οικονομική ολιγαρχία.

Μόνο που η τεχνολογία άλλαξε και έκανε δυνατή την είσοδο χιλιάδων πολιτών που από δικούς τους χώρους στο διαδίκτυο, εκφράζουν τις απόψεις τους. Εδώ η αντίδραση του συστήματος, είναι ενδεικτική. Από την επίθεση σε δικτυακούς τόπους που φιλοξενούν αντίθετες απόψεις, περνώντας μέσα από το κλείσιμο λογαριασμών χρηστών απ όπου φεύγουν μη ‘φιλικά κείμενα και την δημιουργία ιστοσελίδων και blogs πλήρως ελεγχόμενων από αυτούς, το σύστημα έχει βρει πολλούς τρόπους για να διαβρώσει και αυτόν τον τομέα. Σε κάθε περίπτωση, κρατάει το κυρίως μέσο στα χέρια του: Τις εταιρείες παρόχους. Οποιαδήποτε στιγμή κρίνει ότι η κατάσταση έχει ξεπεράσει τα ‘ανεκτά’ όρια, απλώς μας πετάει έξω. Όλοι θα πρέπει να ετοιμαστούμε για αυτό το ενδεχόμενο, (ή βεβαιότητα κατά ορισμένους).

Το τρίτο σημείο που φαίνεται να έχουν κερδίσει οι λαοί, είναι η δυνατότητα για αντιπροσώπευση. Συνδικαλιστικά, πολιτικά, φαίνεται να μπορούν να ‘εκφραστούν’. Το σύστημα εδώ έχει αναπτύξει ένα σύνολο πρακτικών που κάνουν αυτό το ‘δικαίωμα’ κατ’ ουσίαν ανύπαρκτο. Από τα χρήματα που χρειάζεται κάποιος για να εκλεγεί, την εικόνα που πρέπει να του δημιουργήσουν οι image makers, την υποστήριξη που πρέπει να λάβει από τα (δικά τους) ΜΜΕ, όλα δημιουργούν ένα σύνολο προϋποθέσεων, που μόνο τα δικά τους άτομα, μπορούν να έχουν. Ακόμα και αν ένας μη δικός τους, κατορθώσει να γίνει βουλευτής –δηλαδή κατ’ όνομα, εκπρόσωπος του λαού- κατορθώνουν πολύ εύκολα να τον διαφθείρουν, όχι μόνο γιατί οι παροχές είναι πολλές, αλλά και γιατί καταλαβαίνει πως συχνά η αντίδρασή του, είναι μάταιη, αφού όλοι οι άλλοι εκπρόσωποι είναι δικοί τους. Το όχι κάποιων στη βουλή δεν έχει παρά μόνο συμβολικό νόημα, αν η πλειοψηφία είναι δική τους [1].

Αφού το πολίτευμα αυτό, από δημιουργίας του, δουλεύει κατ’ ουσίαν για τους λίγους, τώρα πια για τους ελάχιστους, γιατί μόλις τώρα, αναρωτιόμαστε για το ρόλο των εκπροσώπων μας; Γιατί τώρα μόνο λέμε ότι η ‘αντιπροσωπευτική δημοκρατία’ βρίσκεται σε κρίση; Γιατί τώρα φτάνουμε στο ‘όλοι το ίδιο είναι’;

Η αντιπροσωπευτική ή αλλιώς έμμεση δημοκρατία, όλα τα χρόνια που κυριαρχεί στα δυτικά καθεστώτα, τον ίδιο σκοπό υπηρετεί. Το συμφέρον των λίγων. Η ουσία του καθεστώτος δεν άλλαξε. Εκείνο που άλλαξε, είναι ο συσχετισμός δυνάμεων. Αφού επί πολλά χρόνια όλοι οι δυτικοί λαοί, υιοθέτησαν την άποψη πως αυτό το καθεστώς είναι δημοκρατία, δόθηκε αρκετός χρόνος στους κυρίαρχους να ετοιμάσουν την επίθεσή τους. Προετοιμάστηκαν πολύ καλά και μεθοδικά, την ώρα που εμείς, υπερασπιζόμαστε την ‘δημοκρατία’ μας, όπως ακριβώς ήταν. Τώρα οι αντίπαλοι, αισθάνονται πολύ δυνατοί. Ετοιμάστηκαν για την τελειωτική επίθεση, τουλάχιστον στην Ελλάδα. Έδωσαν λοιπόν στους υπαλλήλους τους, δηλαδή στους εκπροσώπους μας, την εντολή να υπογράψουν την θανατική καταδίκη μας. Αυτοί, όπως πάντα έκαναν, υπέγραψαν. Αυτό έχουν μάθει να κάνουν. Να λένε πάντα ναι, (ή αν πουν όχι, να αποχωρούν χωρίς να λένε λέξη). Δεν άλλαξε η συνήθεια των ‘εκπροσώπων’ μας να λένε ναι στα μεγάλα αφεντικά. Απλώς τα αφεντικά έκριναν ότι είμαστε πολύ αδύναμοι, αποχαυνωμένοι, ναρκωμένοι, εύπιστοι στα τηλεοπτικά σκουπίδια τους, τεμπέληδες για να αγωνιστούμε, και έδωσαν εντολή για την τελική επίθεση.

Κοιτάζουμε έκπληκτοι τα άρθρα της δανειακής σύμβασης, και αναρωτιόμαστε πόσο προδότες πρέπει να είναι οι βουλευτές μας για να ψηφίσουν αυτό το έκτρωμα. Αδυνατούμε να καταλάβουμε πως με αυτό το πολίτευμα, οι όποιοι αντιπρόσωποί μας, δεν είναι παρά μόνο στο δικό μας μυαλό, εκπρόσωποί μας. Είναι έτσι δομημένο το σύστημα, ώστε όποιους και αν ψηφίσουμε, η πλειοψηφία τους, να καταλήξει να εκπροσωπεί συμφέροντα ξένα και συχνά αντίθετα από το λαό. Ας αντιμετωπίσουμε τα πράγματα όπως είναι. Χωρίς ωραιοποιήσεις και ψευδαισθήσεις. Ναι, είναι άσχημο να συνειδητοποιείς την αδύναμη θέση σου. Αλλά είναι πολύ χειρότερο, αν αρνείσαι να δεις την πραγματικότητα. Γιατί τότε, δεν μπορείς να την αλλάξεις. Η αρχή της αλλαγής, είναι να δούμε την όποια πραγματικότητα, όπως είναι και όχι όπως θα θέλαμε να είναι. Χωρίς αυταπάτες, ας εξετάσουμε την έννοια και τα συστατικά στοιχεία της δημοκρατίας. Τις συνθήκες μέσα στις οποίες αναπτύσσεται ο δημοκρατικός τρόπος ζωής. Τις προϋποθέσεις, χωρίς τις οποίες, η δημοκρατία δεν υπάρχει. Είναι καιρός να μην αρκεστούμε στο όνομα και να προχωρήσουμε στην ουσία.
------------------------------------------------

[1] Αυτό δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι δικαιολογείται η υποταγή των βουλευτών στα συμφέροντα των λίγων. Η ατομική ευθύνη, αφορά όλους: τον καθένα από εμάς αλλά και τους βουλευτές.

Άρθρο της Δηιδάμειας
από Economist.gr
ΠΗΓΗ

Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ

Ένα από τα κυρίαρχα δόγματα του Χριστιανισμού είναι εκείνο της «Ανάστασης του Ιησού». Από τους πιστούς θεωρείται ως η μεγαλύτερη απόδειξη για την θεϊκή φύση του Χριστού. Η ιστορική αλήθεια, όμως, είναι εντελώς διαφορετική. Από τα αρχαία κείμενα πληροφορούμαστε, ότι στο σύνολο τους οι αρχαίες θρησκείες πίστευαν σε θεούς που είχαν πεθάνει και στη συνέχεια αναστηθεί.

Ο Πλούταρχος, αναφέρει:

«Οι Φρύγες, επίσης, που πίστευαν ότι ο θεός κοιμάται τον χειμώνα, ενώ το καλοκαίρι είναι ξυπνητός, έκαναν βακχικές τελετές προς τιμήν του, τον χειμώνα τους κατευνασμούς και το καλοκαίρι τις ανεγέρσεις. Οι Παφλαγόνες, τέλος, ισχυρίζονται ότι τον χειμώνα είναι ο θεός δεμένος και φυλακισμένος, ενώ την άνοιξη κινείται και ελευθερώνεται»

(Πλούταρχος, Ηθικά, «Περί Ίσιδος και Οσίριδος», 378E).

Που οφειλόταν, άραγε αυτή η πανάρχαια πεποίθηση ότι ο θεός αναγεννιέται την Άνοιξη; Ο Πλούταρχος, το αποδίδει στην ίδια την φύση της εποχής:

«Η ίδια η εποχή υποβάλλει τη σκέψη πως η κατήφεια οφείλεται στην εξαφάνιση των καρπών, τους οποίους οι παλιοί δεν θεωρούσαν βέβαια θεούς, αλλά δώρα των θεών αναγκαία και μεγάλα για να μη ζούμε σαν τα άγρια θηρία. Την εποχή, λοιπόν, που έβλεπαν από τη μια τους καρπούς να εξαφανίζονται εντελώς από τα δέντρα και να λείπουν, ενώ, από την άλλη, οι ίδιοι τους φύτευαν με πολλή δυσκολία και μεγάλα προβλήματα ξύνοντας τη γη με τα χέρια και με τα χέρια καλύπτοντάς τους πάλι, βάζοντας τους εκεί, χωρίς να ξέρουν, αν θα εμφανιστούν ξανά, έκαναν πράγματα παρόμοια με εκείνα που κάνουν όσοι θάβουν τους νεκρούς και τους πενθούν. Έπειτα, όπως εμείς λέμε γι’ αυτόν που αγοράζει τα βιβλία του Πλάτωνα ότι αγοράζει Πλάτωνα και όποιον παρουσιάζει τα ποιήματα του Μενάνδρου ότι παίζει Μένανδρο, έτσι κι εκείνοι δεν δίσταζαν να ονομάσουν τα δώρα και τα έργα των θεών με τα ονόματα των θεών, τιμώντας τα, επειδή τους ήταν αναγκαία, και λατρεύοντάς τα.

Οι επόμενοι όμως, απαίδευτοι και αμαθείς, τα παραλάμβαναν, κατ’ αντιστροφή απέδιδαν τα παθήματα των καρπών στους θεούς και δεν αποκαλούσαν μόνον, αλλά και πίστευαν, την εμφάνιση και την εξαφάνιση των αναγκαίων καρπών ως γέννηση και θάνατο των θεών, γεμίζοντας έτσι το μυαλό τους με άτοπες, αυθαίρετες και συγκεχυμένες δοξασίες, μολονότι έβλεπαν καθαρά το άτοπο και τον παραλογισμό. Ο Ξενοφάνης, λοιπόν, ο Κολοφώνιος έθεσε ως αρχή στους Αιγυπτίους, αν τους θεωρούν θεούς, να μην τους θρηνούν και, αν πάλι τους θρηνούν, να μην τους πιστεύουν για θεούς… αλλά ότι είναι γελοίο να τους θρηνούν και συνάμα να προσεύχονται στους καρπούς (σαν σε θεούς) να ξαναφανούν πάλι και να ωριμάσουν για χάρη τους, ώστε να τους καταναλώσουν πάλι και να τους θρηνούν. (71) Τα πράγματα όμως δεν είναι έτσι, αλλά θρηνούν τους καρπούς και προσεύχονται στους θεούς, που τους γεννούν και τους δωρίζουν, να δημιουργήσουν πάλι άλλους καινούριους και να τους κάνουν να φυτρώσουν στη θέση εκείνων που χάθηκαν. Για τούτο πολύ σωστά λένε οι φιλόσοφοι πως όσοι δεν ασκούνται να καταλάβουν σωστά τις λέξεις, χρησιμοποιούν λανθασμένα τα πράγματα»

(Πλούταρχος, Ηθικά, «Περί Ίσιδος και Οσίριδος», 379A έως C).

Ο Πλούταρχος, λοιπόν, υποστηρίζει, ότι η ανάσταση του θεού συμβολίζει την αναγέννηση της φύσης ύστερα από τον χειμερινό της λήθαργο.

Ο Μανίλιος μας πληροφορεί, ότι τα άστρα που θεωρούνταν και θεοί, όταν έδυαν και χάνονταν για μεγάλο χρονικό διάστημα έκαναν τους απλούς ανθρώπους να πιστεύουν, ότι ο θεός (άστρο) ήταν νεκρός. Κατά την επιτολή του άστρου, έλεγαν, ότι ο θεός με τον οποίον ταυτιζόταν είχε αναστηθεί ή είχε γεννηθεί :

«Οι άνθρωποι κοίταζαν την εξωτερική εμφάνιση της δημιουργίας δίχως να την καταλαβαίνουν. με κατάπληξη έβλεπαν το καινούργιο φως του σύμπαντος. Μερικές φορές θρηνούσαν επειδή πίστευαν πως το είχαν χάσει. ύστερα πάλι χαίρονταν επειδή τα άστρα έμοιαζαν να ξαναγεννιούνται [ακολουθεί αβέβαιο κείμενο]»

(Μανίλιος, «Αστρονομικόν», 1.25-112).

Το ίδιο ίσχυε και με τις τελετές του αστέρα Σείριου. Το άστρο αυτό ταυτιζόταν από τους Αιγυπτίους με τον Όσιρι και από τους Έλληνες με τον Διόνυσο. Επίσης, το ίδιο το ταύτιζαν οι Αιγύπτιοι με την Ίσιδα και οι Έλληνες με την Αθηνά. Τις πληροφορίες αυτές μας διασώζει ο Πλούταρχος στο «Περί Ίσιδος και Οσίριδος».

Σήμερα ξέρουμε, ότι στις 24 Ιουλίου κατά την επιτολή του Σείριου στην Αθήνα γιορταζόταν η γέννηση της θεάς Αθηνάς και το άστρο αυτό ευθυγραμμιζόταν με τον σηκό του Παρθενώνα της Ακρόπολης των Αθηνών.

Επίσης, τόσο οι Αιγύπτιοι όσο και οι Έλληνες, πίστευαν, ότι ο Όσιρις – Διόνυσος είχε πεθάνει και στην συνέχεια αναστηθεί:

«Συν τοις άλλοις, οι μύθοι για τους Τιτάνες και τα λεγόμενα Νυκτέλια έχουν αντιστοιχίες με το διαμελισμό του Οσίριδος, την ανάσταση και την αναγέννηση του. Το ίδιο και τα περί της ταφής, γιατί όπως οι Αιγύπτιοι, σύμφωνα με όσα ήδη έχουν λεχθεί, δείχνουν σε πολλά σημεία φέρετρα του Οσίριδος, έτσι και οι κάτοικοι των Δελφών πιστεύουν ότι τα λείψανα του Διονύσου απόκεινται στην πόλη τους…»

(Πλούταρχος, Ηθικά, «Περί Ίσιδος και Οσίριδος», 364F).

Οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν, ότι κάθε άνθρωπος αποτελείται από το Νοητό (θεϊκό στοιχείο) και από την Ύλη. Το πρώτο, για λόγους που δεν είναι απαραίτητο να αναφερθούν εδώ, έπρεπε να αφυπνισθεί. Η διαδικασία αυτή, αφύπνισης του εσωτερικού θείου, συμβολιζόταν μέσα από τα μυστήρια και τις τελετές της ανάστασης. Η αναγέννηση του Θείου, ήταν πρωτίστως μία εσωτερική νίκη του ανθρώπου η οποία εξελισσόταν στην οδό που στο τέλος τον ένωνε με το Θείον. Ο κοσμικός άνθρωπος για να το πετύχει αυτό, πρέπει να εναρμονιστεί (Νοητό – Ύλη) με τρόπο ανάλογο του σύμπαντος. Ο Πλάτων, λέει σχετικά:

«Η σωστή φροντίδα για όλα τα πράγματα είναι μία και μοναδική: να προσφέρεις στο καθένα τις οικείες τροφές και κινήσεις. Οικείες όμως και συγγενείς κινήσεις για το θεϊκό στοιχείο που υπάρχει μέσα μας είναι οι σκέψεις και οι περιφορές του σύμπαντος. Αυτές πρέπει να ακολουθούμε όλοι. Και τους δικούς μας κύκλους, που διαστρεβλώθηκαν κατά την γέννηση μας, πρέπει να τους επαναφέρουμε στην ορθή τροχιά μαθαίνοντας την αρμονία και την ομαλή περιφορά του σύμπαντος. Έτσι θα εξομοιώσουμε τη νόηση μας με το αντικείμενο της – ομοιότητα σύμφωνη με την πρωταρχική της φύση. Και με την εξομοίωση αυτή θα κατακτήσουμε την προδιαγεγραμμένη άριστη ζωή, έχοντας εκπληρώσει τον σκοπό που έθεσαν και θα συνεχίσουν να θέτουν πάντα στους ανθρώπους οι θεοί»

(Πλάτων, «Τίμαιος», 90c).

Αλλά και στην περσική θρησκεία, ο Ζωροάστρης πέθανε και αναστήθηκε:

«Ο Πλάτωνας αναφέρει ότι αυτός ο Ζωροάστρης, δώδεκα μέρες μετά τον θάνατο του, όταν είχε ήδη τοποθετηθεί πάνω στην πυρά, ξαναγύρισε στην ζωή…»

(Κλήμης, «Στρωματείς», Βιβλίο Πέμπτο, σελ 711).


Στέφανος Μυτιληναίος


Γιατί οι αρχαίοι Ελληνες ανάσταιναν τους θεούς τους

Στην αρχαία Ελλάδα, γράφει ο Μ. Τιβέριος, όπως και σε πολλές θρησκείες του αρχαίου κόσμου, απαντώνται παραδόσεις σύμφωνα με τις οποίες θεοί γνώρισαν τον θάνατο και στη συνέχεια την ανάσταση. Ο Διόνυσος είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα θεού που πέθαινε και ανασταινόταν κάθε χρόνο

Ο Απρίλης είναι ο μήνας στη διάρκεια του οποίου έχουμε την πιο μεγάλη γιορτή των ορθοδόξων Χριστιανών, που είναι τα Πάθη και η Ανάσταση του Κυρίου. Ιδιαίτερα για τους Ελληνες η γιορτή αυτή αποκτά πρόσθετη σημασία, αφού αρκετές φορές η Ανάσταση του Θεανθρώπου συσχετίστηκε με την ανάσταση της ίδιας της φυλής, ενώ συγχρόνως τους θύμιζε και πανάρχαια θρησκευτικά και λατρευτικά δρώμενα που η αρχή τους χάνεται στο βάθος των αιώνων, σε χρόνους πολύ πριν από τον ερχομό του Σωτήρα.

Σε πολλές θρησκείες του αρχαίου κόσμου και στην αρχαία Ελλάδα απαντώνται παραδόσεις σύμφωνα με τις οποίες θεοί γνώρισαν τον θάνατο και στη συνέχεια την ανάσταση, όπως π.χ. ο φοινικικός Αδωνις ή ο ελληνικός Διόνυσος. Επειδή μάλιστα συχνά οι τεθνεώτες και αναστάντες αυτοί θεοί συμβαίνει να είναι θεοί της γονιμότητας, πολλοί έχουν υποστηρίξει ότι η ιδέα αυτή του θανάτου και της ανάστασης εκ νεκρών είναι παρμένη από την ετήσια εναλλαγή των εποχών, όπου το νέκρωμα της φύσης κατά τη διάρκεια του παγερού χειμώνα το διαδέχεται το ξαναζωντάνεμά της κατά τη διάρκεια της ζωοδότρας άνοιξης. Επομένως με τα πάθη αυτά των θεών συμβολίζονται οι λειτουργίες της ίδιας της φύσης και, όπως είναι γνωστό, η πίστη συχνά εκφράζεται με συμβολισμούς.

Γύρω από τον ετήσιο αυτό αγώνα ανάμεσα στην ακαρπία και την ευφορία της γης υφάνθηκε και ο ιστός αρκετών αρχαίων μυστηριακών τελετών, γι’ αυτό ακριβώς και η συνήθης εποχή διεξαγωγής τους ήταν το τέλος του καλοκαιριού ή η αρχή του φθινοπώρου, με τα πρώτα πρωτοβρόχια. Τα μυστήρια, που γνώρισαν ιδιαίτερη άνθηση κατά τους χρόνους της ύστερης αρχαιότητας, υπόσχονταν στους μυημένους σ’ αυτά μόνιμη σωτηρία και μια ευτυχισμένη μετά θάνατον ζωή. Ετσι, σε δημόσιες αλλά κυρίως σε απόκρυφες τελετουργίες, οι πιστοί σκηνοθετούσαν τις διάφορες φάσεις αυτού του αγώνα, αναπαριστώντας τις ποικίλες περιπέτειες του πάσχοντος θεού τους.

Ο θάνατος και η ανάσταση

Οπως παρατηρεί ο Πλάτων, καθώς ο άνθρωπος πλησιάζει προς τον θάνατο αρχίζει να σκέπτεται για πράγματα που πριν δεν τον απασχολούσαν καθόλου, ενώ συγχρόνως αρχίζει να δίνει πίστη και σε δοξασίες υπερφυσικές. Ετσι και στην αρχαιότητα, πολλοί πίστευαν ότι με τις μυήσεις αυτές θα βοηθηθούν να κερδίσουν την πολυπόθητη αθανασία και ακόμη θα αποκτήσουν τη δυνατότητα και μετά θάνατον «να διασκεδάζουν και να χορεύουν» σε καταπράσινους λειμώνες στον καθαρό αέρα.

Ορισμένοι θρησκειολόγοι έχουν υποστηρίξει ότι η κεντρική ιδέα όλων αυτών των μυστηριακών θρησκειών ήταν ο θάνατος και η ανάσταση και έχουν συνδέσει τους σχετικούς μυστηριακούς μύθους με τα πάθη κάποιου θεού. Ετσι έχουμε τον θάνατο του Διονύσου, του Αττεως, του Οσίριδος. Στα μυστήρια που σχετίζονται με τους θεούς αυτούς συναντούμε ακολουθίες πένθους που στη συνέχεια τις διαδέχονται τελετουργίες χαράς και αγαλλίασης. Το αβάστακτο πένθος της Ισιδος για τον φόνο του αγαπημένου της αδελφού και συντρόφου, του Οσίριδος, που τον είχε κατακρεουργήσει ο θεός της σκιάς Σετ (ή Σεθ), σταματά όταν βρίσκει και συναρμολογεί όλα τα διαμελισμένα κομμάτια του, δίνοντάς του ξανά τη ζωή. Το ίδιο συμβαίνει και με τους πιστούς της. Μιμούμενοι τη θεά τους, αναζητούν τον Οσιρι, κτυπώντας με αλαλαγμούς τα στήθη τους. Μόλις ξαναντικρίζουν τον θεό, τότε τον θρήνο τον διαδέχεται ανείπωτη χαρά. Ο Πλούταρχος προτρέπει τα βάσανα της Ισιδας, όπως αναπαριστάνονται στις σχετικές τελετές, να γίνονται μαθήματα ευσέβειας και παρηγοριάς για όλους τους θνητούς που τους βρίσκουν τέτοια κακά.

Ο Ιούλιος Φίρμικος Ματερνός, πολιτικός και συγγραφέας του 4ου αι. μ.Χ., που αλλαξοπίστησε και έγινε Χριστιανός, μας παραδίδει ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες σχετικές με παγανιστικές μυστηριακές τελετές. Ετσι ανάμεσα σε άλλα μας περιγράφει και μια σκηνή κατά την οποία μπροστά σε ένα ομοίωμα κάποιου θεού, που κείτονταν νεκρός πάνω σε ένα φορείο, εξελίσσονταν σκηνές οδυρμού και θρήνου.

Η «επίκλησις» του Διονύσου
Ο Διόνυσος, χωρίς αμφιβολία, ήταν κι αυτός ένας θεός της βλάστησης και σαν τέτοιος ήταν ένας πάσχων θεός, που πέθαινε και ανασταινόταν κάθε χρόνο. Ωστόσο τα επεισόδια που σχετίζονται με τον θάνατό του, ο οποίος προκαλούσε τον μαρασμό της φύσης, μπορούμε να πούμε ότι δεν αποτελούσαν σημαντικό μέρος της όλης διήγησης. Εκτός από αναφορές στον βίαιο θάνατό του και τον διαμελισμό του υπήρχαν και παραδόσεις που έκαναν λόγο και για μια ομαλή κατάβασή του στον Αδη, προκειμένου να φέρει στον πάνω κόσμο, στον κόσμο των ζωντανών, τη μάνα του τη Σεμέλη.

Η κάθοδός του αυτή έγινε από την Αλκυονία λίμνη στη Λέρνα της Αργολίδας, για την οποία υπήρχε παράδοση ότι ήταν απύθμενη. Ετσι κανένας στην αρχαιότητα, ούτε και ο ίδιος ο αυτοκράτορας Νέρων, δεν είχε μπορέσει να μετρήσει το βάθος της. Στους Δελφούς, μέσα στο άδυτο του ναού του Απόλλωνος, «παρά το χρηστήριον», έδειχναν τον τάφο του θεού. Ο Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς, που έζησε προς τα τέλη του 1ου αι. π.Χ., μιλά για θρήνους κατά τη διάρκεια «των διονυσιακών παθών». Αλλά για τις τελετουργίες τις σχετικές με τον θάνατό του, όπως άλλωστε και γι’ αυτές που σχετίζονται με την ανάστασή του, ξέρουμε λιγοστά πράγματα. Κύρια αιτία ήταν η ευσέβεια των αρχαίων συγγραφέων που δεν ήθελαν να κοινοποιήσουν τίποτε «περί ων ου θέμις τοις αμυήτοις ιστορείν».

Ενα χαρακτηριστικό στοιχείο των τελετουργιών που συνδέονται με την ανάσταση του θεού ήταν και το κάλεσμά του, η «επίκλησις», από τους πιστούς του, που τον καλούσαν, ακόμη και με μικρές σάλπιγγες, να ανέβει και να παρουσιαστεί σ’ αυτούς.

Στον κόσμο των Ιώνων η «επιφάνεια» του θεού γινόταν κατά τη διάρκεια των Ανθεστηρίων. Ενα σημαντικό δρώμενο της γιορτής αυτής, που είναι πολύ χαρακτηριστικό ότι γιορταζόταν και αυτή κατά τη διάρκεια της άνοιξης, ήταν ο ερχομός του θεού πάνω σ’ ένα τροχοφόρο πλοίο.

Το ότι ο Διόνυσος ερχόταν με ένα πλεούμενο πιθανόν να οφειλόταν στο ότι ο θεός είχε κατεβεί στον Κάτω Κόσμο μέσα από μια λίμνη, την Αλκυονία. Αλλά και ο Αριστοφάνης στους «Βατράχους» του βάζει τον Διόνυσο να κατεβαίνει στον Κάτω Κόσμο από μια περιοχή της Αθήνας, που την έλεγαν Λίμναι, και της οποίας το όνομα σαφώς υποδηλώνει και πάλι κάποια λίμνη ή έστω ένα βαλτότοπο.

Με τη θριαμβευτική επανεμφάνιση του θεού οι πιστοί του ξεσπούσαν σε ουρανομήκεις φωνές και χαρούμενα τραγούδια και ξεφάντωναν με χορούς και πανηγύρια. Και εκτός από πάσχοντες θεούς στην αρχαία μυθολογία υπάρχουν και ήρωες που είχαν κατορθώσει να νικήσουν τον θάνατο, όπως ο Ηρακλής, ο Ορφέας, ο Καπανέας κ.ά.

Μετά από τα παραπάνω μπορούμε να υποθέσουμε ότι το μέγα θαύμα της Ανάστασης του Χριστού, το σημαντικότερο ασφαλώς γεγονός της επίγειας ζωής Του, κατά το οποίο έχουμε τη νίκη της ζωής και την ήττα του θανάτου, έγινε πιο εύκολα κατανοητό από τους Ελληνες· και από τους υπόλοιπους ελληνίζοντες της όψιμης αρχαιότητας, που αποτελούσαν το πιο σημαντικό και συνάμα το πιο ζωντανό κομμάτι του τότε γνωστού και πολιτισμένου κόσμου. Γιατί ανάλογα συμβάντα διηγούνταν και για τους θεούς και ήρωες που είχαν στεριώσει και είχαν κυριαρχήσει στα μέρη τους πολύ πριν κάνει την εμφάνισή Του ο Ναζωραίος.

Μιχάλης Α. Τιβέριος, καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Τα «Αδώνεια»: Ο θάνατος και η Ανάσταση του θεού Άδωνη

Στις παραδόσεις των λαών της ανατολικής μεσογείου , υπάρχουν τουλάχιστον 16 θεοί που βιώνουν το δράμα του θανάτου αλλά και ταυτόχρονα την λύτρωση της αναστάσεως.

Στον ευρύτερο ελλαδικό χώρο εκτός από τον Δία/Φελχανό και τον Διόνυσο/Ζαγρέα , ο σημαντικότερος Θεός που πεθαίνει και ανασταίνεται , είναι ο Άδωνις

Σύμφωνα με την παράδοση ο Αδωνις ήταν γιός του Κινύρα κι της Σμύρνας. Όταν γεννήθηκε ήταν τόσο πανέμορφο μωρό που μόλις τον είδε η Θεά Αφροδίτη τον ερωτεύτηκε και για να μην τον χάσει τον έβαλε σε μία λάρνακα και τον εμπιστεύθηκε στην Περσεφόνη , την Θεά του κάτω κόσμου.

Όταν όμως ο Αδωνις μεγάλωσε , η Περσεφόνη θαμπωμένη και αυτή από την ομορφιά του , αρνήθηκε να τον επιστρέψει και τότε η Αφροδίτη ζήτησε την συνδρομή του Δία.Ο πατέρας των Θεών τότε έδωσε τον όμορφο νέο τα 2/3 του χρόνου στην Αφροδίτη και το 1/3 στην Περσεφόνη.

Η Αφροδίτη εγκατέλειψε τον Ολυμπο και ακολούθησε τον πανέμορφο νέο κάτω στην γη. Δυστυχώς όμως σε ένα κυνήγι αυτός σκοτώθηκε από ένα αφηνιασμένο κάπρο. Η Αφροδίτη απαρηγόρητη και με δάκρυα στα μάτια ζήτησε από την Περσεφόνη πίσω τον όμορφο νέο και τότε οι δύο Θεές αποφάσισαν να τον έχουν η κάθε μία για εξι μήνες τον χρόνο. Η διαμάχη των δύο Θεαινών συμβολίζει και διδάσκει ότι ο Ερωτας μπορεί να νικήσει ακόμη και τον θάνατο !

Από το αίμα του Αδώνιδος γεννήθηκαν τα τριαντάφυλλα και οι παπαρούνες και από τα δάκρια της Αφροδίτης οι ανεμώνες

Ο Αδωνις είναι ένας πανάρχαιος Θεός της ανατολής και η λατρεία του ήταν διαδεδομένη στην Συρία την Φοινίκη την Παλαιστίνη και την Αίγυπτο. Από εκεί η λατρεία του πέρασε στην Κύπρο και από την Κύπρο στην Ελλάδα ήδη από τη αρχαική εποχή.

Σύμφωνα με την παράδοση ο τάφος του βρισκόταν στην Βηθλεέμ σε μία υπόγεια σπηλιά στα θεμέλια του Ναού της Θεάς Αστάρτης. Πιθανολογείται ότι το σημείο βρίσκεται εκεί που σήμερα είναι χτισμένος ο Ναός της Γεννήσεως.


Τα Αδώνεια

Σε ανάμνηση του θανάτου και της αναστάσεως του Θεού ετελούντο κάθε χρόνο τα Αδώνεια. Σε άλλες περιοχές η γιορτή γινόταν στα μέσα του μηνός Βοηδρομίωνος (Αύγουστος – Σεπτέμβριος ) και αλλού, στην κυρίως Ελλάδα την άνοιξη κατά την πρώτη πανσέληνο μετά την εαρινή ισημερία.

Η πρώτη ημέρα των «Αδωνείων», που λεγόταν «Αφανισμός», ήταν ημέρα πένθους για το θάνατο του Θεού, που απεικονίσεις του τον παρουσιάζουν εστεμμένο με ταινίες που τις διακοσμούν ισοσκελείς σταυροί , με το στόλισμα των λεγόμενων «Κήπων του Αδώνιδος» (που τους φύτευαν και τους προετοίμαζαν οι γυναίκες οκτώ ημέρες πριν), καθώς και με μοιρολόγια και λυπητερές μουσικές από πένθιμο αυλό (τη λεγόμενη «γίγγρα»). Η δεύτερη ημέρα των εορτασμών η Εύρεσις (ανάστασις) ήταν ημέρα χαράς για την ανάσταση του Θεού εκ νεκρών και την ανάληψή του δίπλα στη Θεά Αφροδίτη για το μισό χρόνο.


Οι Κήποι του Αδώνιδος (Επιτάφιος)

Οι κήποι του Αδώνιδος ήσαν πανέρια η γλάστρες γεμάτες χώμα μέσα στις οποίες έσπερναν και καλλιεργούσαν ειδικά για τα Αδώνεια, πολύτριχο και αλλά φυτά ταχέως αυξανόμενα, καθώς και σιτάρι, κριθάρι, μαρούλι, μάραθο και διάφορα είδη λουλουδιών που τα περιποιούντο επί 8 ημέρες, κατά κύριο λόγο η αποκλειστικά, οι γυναίκες.

Την ημέρα του «Αφανισμού» οι λατρευτές κυρίως γυναίκες με λυμμένα τα μαλλιά τους, ξυπόλητες και γυμνόστηθες, περιέφεραν με θρήνους και οδυρμούς τα ομοιώματα του Θεού και τους «Κήπους» στους δρόμους των πόλεων και κατόπιν τα οδηγούσαν στη θάλασσα (ή σε πηγές και ποτάμια σε άλλες πόλεις), τα έριχναν στα νερά και παρακαλούσαν να επιστρέψει ο Θεός από τον κάτω κόσμο.

Στα «Αδώνεια» προσφερόταν ως θυμίαμα μύρα, ενώ ψάλλονταν και ειδικά άσματα, τα λεγόμενα «Αδωνίδια», από τα οποία έχει διασωθεί ένα πολύ αξιόλογο δείγμα. Πρόκειται για τον «Επιτάφιον Αδώνιδος» του Βίωνος. Σε κάποια από τα ανά τόπους «Αδώνεια» γίνονταν και μυήσεις σε Μυστήρια του Θεού (Ο Λουκιανός διασώζει ότι οι μύστες θυσίαζαν πρόβατο και έπαιρναν μετάληψη).

Αμέτρητοι οι «θεοί» που… σταυρώθηκαν και αναστήθηκαν!

Ο Κρίσνα, το δεύτερο πρόσωπο της Ινδικής τριάδας αντίστοιχο της χριστιανικής τριάδας, ο οποίος ονομάζεται και «υιός θεού», σταυρώθηκε όπως και ο Ιησούς. Πρόκειται για την ενσάρκωση του Βισνού. Οι ουρανοί σκοτείνιασαν την ώρα του θανάτου. Ο Κρίσνα κατέβηκε στον άλλο κόσμο, και αναστήθηκε την τρίτη μέρα, και ανελήφθη στους ουρανούς. Ο Κρίσνα, θεωρείται επίσης «άνθρωπος και Θεός» καταρρίπτοντας το χριστιανικό επιχείρημα πως ο Ιησούς ήταν ο πρώτος άνθρωπος-θεός που νίκησε τον θάνατο.

Ο Πέρσης θεός Μίθρα αποκαλούνταν «ο καλός ποιμένας» και σταυρώθηκε τουλάχιστον μια χιλιετία πριν τον Ιησού, για να λυτρώσει την ανθρωπότητα.

Ο Ασσυροβαβυλώνιος Ταμμούζ (Damuzu) σταυρώθηκε και αναστήθηκε από την Αστάρτη.

Ο Άττις, αποκαλούμενος «ο αμνός του θεού» περνάει το μαρτύριο της σταύρωσης και ανασταίνεται.

Ο Μεξικανός Κετσατκοάτλ θανατώθηκε με σταύρωση και αναστήθηκε την τρίτη μέρα.

Ο Όσιρης σκοτώνεται από τον Σεθ, και ανασταίνεται από την Ίσιδα, ενώ ο γιος τους Ώρος σταυρώνεται μεταξύ δύο κλεφτών.

Ο Όντιν σταυρώθηκε στο δέντρο της ζωής, ενώ ο γιος του Μπάλντερ σκοτώνεται από τον πανούργο Λόκι με γκυ. Αμφότεροι ανασταίνονται.

Οι θεοί ΙΑΩ, και Χέσους σταυρώθηκαν και αναστήθηκαν για να σώσουν την ανθρωπότητα χιλιάδες χρόνια πριν την εμφάνιση του Ιησού.

Ο Ίντρα αναπαριστάται με οπές από καρφιά.

Ο Χαλδαίος Κριτε και ο Ασιάτης Μπαλού αναφέρονται στα αντίστοιχα ιερά τους κείμενα ως «εσταυρωμένοι λυτρωτές».

Ο Αιγύπτιος Θούλις πέθανε στο σταυρό, θάφτηκε, αναστήθηκε και ανήλθε στους ουρανούς.

Ο μύθος της αρπαγής της Περσεφόνης (Αξιόκερσα κατά τα Καβείρια) περιέχει την κάθοδο στον Άδη, την παραμονή εκεί για ένα χρονικό διάστημα και την επιστροφή στη ζωή.

Ο μύθος της Ευρυδίκης.

Ο Ρωμαίος ήρωας Κουιρίνους, σταυρώθηκε και η γη σκοτείνιασε.

Η ανάσταση νεκρών και η νίκη επάνω στο θάνατο, δεν είναι λοιπόν μια ιδέα που γεννήθηκε στον χριστιανισμό. Στις αρχαίες θρησκείες υπήρξε πληθώρα θεών και ανθρώπων που είτε θυσιάστηκαν και ξαναγύρισαν στη ζωή, ή ήρθαν σε συμφωνία με τις θεότητες του Άδη να μοιράζουν τη ζωή τους ανάμεσα σε δύο κόσμους. Η ιδέα της ανάστασης πιθανολογείται πως προήλθε από την παρατήρηση της «νεκρανάστασης» της φύσης.

Οι εμπνευστές της χριστιανικής θρησκείας παρέλαβαν τους αρχαίους μύθους, τους άλλαξαν ελαφρώς και τους παρουσίασαν ως δική τους αποκάλυψη. Κανένας χριστιανός ιερέας δεν έχει απαντήσει ουσιαστικά στο ερώτημα, σε τι ακριβώς διαφέρει η σταύρωση κι η ανάσταση του θεού σας από τις αντίστοιχες των προαναφερθέντων θεών;

Τα βασικά συστατικά του μύθου εμφανίζονται στις παραδόσεις όλων σχεδόν των λαών της Μέσης Ανατολής και όχι μόνο. Η σταύρωση και η ανάσταση του Ιησού δεν είχε κάτι το πρωτότυπο να δείξει.


Μιχάλης Καλόπουλος

ΠΗΓΗ

Οι 10 πληγές του Internet

Δέκα Σοβαροί Λόγοι για να μη «Συνδεθείς»

Το παρακάτω άρθρο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Ζενίθ



Η ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ

Η Τεχνολογία εξελίσσεται. Ο κόσμος γύρω μας γεμίζει με ολοένα και περισσότερες μηχανές, ολοένα και πιο περίπλοκες, ολοένα και περισσότερο «εξελιγμένες». Αλλά αυτές οι μηχανές δεν κάνουν τη ζωή μας καλύτερη, γιατί εξελίσσονται με τον ίδιο τρόπο που εξελίσσονται και οι κατσαρίδες: χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τους κι εμάς, που μοιραζόμαστε τους ίδιους χώρους μαζί τους.

Και ακριβώς όπως οι κατσαρίδες, που κάθε νέα χρονιά καταφέρνουν να μην παθαίνουν τίποτε από τα κατσαριδοκτόνα της προηγούμενης χρονιάς και επιστρέφουν συνεχώς πιο επίμονες στα δωμάτια μάς, η Τεχνολογία και τα μηχανικά παιδιά της με τον ίδιο σχεδόν τρόπο γίνονται όλο και πιο επιθετικά στην προσπάθειά τους όχι μόνο να κατακτήσουν τον λιγοστό χώρο που ονομάζουμε «σπίτι», αλλά και το ίδιο μας τον εαυτό.

O «ψαγμένος» γνώστης της τεχνολογίας, που θέλει να πιστεύει ότι παίρνει κι αυτός μέρος στη μεγάλη επανάσταση της πληροφορίας, στο Ίντερνετ, πολιορκείται από μια τεράστια σειρά «απαραίτητων» πλέον μηχανημάτων: υπολογιστή-PC (εννοείται πολλών μεγκαχέρτζ), μόντεμ για τη γραμμή ISDN του ΟΤΕ, aDSL μόντεμ για τη σύνδεσή του με το Ίντερνετ, hub (δηλαδή κέντρο δικτύωσης) για να συνδέσει πάνω του όλα τα ψηφιακά μηχανήματα, κάμερες (φανερές αλλά και κρυφές αν ο χρήστης είναι πονηρός), σκάνερ-σαρωτή, εκτυπωτή για κείμενα και δεύτερο εκτυπωτή έγχρωμο για φωτογραφίες, mp3-player για να ακούει τα μουσικά κομμάτια που βρήκε στο Ίντερνετ, πολυκάναλο σύστημα ήχου εφτά και βάλε ηχείων, DVD για να βλέπει ταινίες και εγγραφέα DVD για να γράφει τις τηλεοπτικές εκπομπές, Playstation ή X-Box ή Nintendo (ή και τα τρία μαζί) για τη διασκέδαση του όταν δεν ασχολείται με τους υπολογιστές, ιονιστή ατμόσφαιρας, βιντεοπροβολέα, οθόνη plasma κρεμασμένη στον τοίχο, πληκτρολόγια, ποντίκια, firewire, «μπλε δόντια» (bluetooth), κινητά τηλέφωνα, φορτιστές και άλλα πολλά που κάθε μήνα προστίθενται σ’ αυτή τη λίστα. Και από κάθε ένα από αυτά τα μηχανήματα ξεκινούν δύο και τρία καλώδια, εκπέμπονται θόρυβοι και ακτινοβολίες, δημιουργούνται παράξενα προβλήματα, ασυμβατότητες, δυσλειτουργίες, βλάβες…

Θα μου πείτε ότι είναι καλό να τα έχεις όλα αυτά, παρά να μη τα έχεις. Εκ πρώτης όψεως, ναι. Αλλά η εμπειρία αποδεικνύει τελικά το αντίθετο. Τα σημερινά ψηφιακά γεννήματα της Τεχνολογίας, παιδιά του γάμου της με τον Καπιταλισμό και τον Καταναλωτισμό, είναι μάλλον τερατογενέσεις, παρά αγγελούδια μιας καλύτερης εποχής. Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους είναι καλύτερα να μη (συν)δεθείς μαζί τους, να μην υποταχθείς στη χρήση τους, να μην εθιστείς στην ανάγκη τους…



Ο ΤΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

Ένα ευρύ φάσμα διανοούμενων, καλλιτεχνών και αναλυτών, αντιμετωπίζει με επιφύλαξη τη σημερινή τεχνολογική κατάσταση. Και δεν αναφερόμαστε στους φανατικούς εχθρούς της τεχνολογίας, τους λεγόμενους «νεολουδίτες», όπως τον αναλυτή-συγγραφέα Κερκπάτρικ Σέιλ (που, πριν μερικά χρόνια, στη διάρκεια μιας ομιλίας του, έσπασε έναν υπολογιστή που βρισκόταν μπροστά του) ή τον διάσημο πλέον βομβιστή «Unabomber» Θίοντορ Κατζίνσκι.

Αντίθετα, αναφερόμαστε σε κάποιους φανερά «τεχνοφιλικούς» δημιουργούς, όπως τον Καναδό σκηνοθέτη Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ (δημιουργό των ταινιών eXistenZ, Crash, Videodrome, The Fly, κ. ά.), τον Ιάπωνα σκηνοθέτη Σίνια Τσουκαμότο (Tetsuo – Body Hammer, Bullet Ballet, κ.ά.), τον διάσημο κυβερνοπάνκ συγγραφέα Γουίλιαμ Γκίμπσον (Neuromancer, Count Zero, Mona Lisa Overdrive, κ. ά.), τον Κέβιν Κέλι, διευθυντή σύνταξης του Wired, του πλέον έγκριτου αμερικανικού περιοδικού τεχνολογίας. Αυτοί έχουν, αν και είναι χρήστες και δημιουργοί με κύριο εργαλείο αλλά και πεδίο προβληματισμού την Τεχνολογία, περιγράφουν με μελανά χρώματα το «καλωδιωμένο» μέλλον του ανθρώπου.

Ο Κέβιν Κέλι του διάσημου περιοδικού τεχνολογίας Wired, στις 13 Ιουλίου του 2004 έθεσε στην ιστοσελίδα του (www.kk.org) το ερώτημα «Τι θέλει η Τεχνολογία;» (What does Technology want?). Ο Κέλι εξηγεί:

«Η Τεχνολογία δεν είναι ένα πρόσωπο, οπότε δεν μπορεί να θέλει κάτι με τον ίδιο τρόπο που εσύ θέλεις κάτι. Είναι όμως πλέον φανερό ότι η Τεχνολογία είναι αυθύπαρκτη. Εξελίσσεται με τελείως δικό της τρόπο… Είναι το αποτέλεσμα της συνδυασμένης δράσης ενός περιπλοκότατου συστήματος που αποτελείται από ανθρώπινες μονάδες και ομάδες, από μεμονωμένους ερευνητές, οραματιστές, επιστημονικά κέντρα, πανεπιστήμια, εταιρείες, οργανισμούς. Όλοι αυτοί δρουν χωρίς κεντρικό σχέδιο, χωρίς να έχουν κάποιο συγκεκριμένο σκοπό…

»Ιδωμένη έτσι η τεχνολογία, ως αυτοδύναμο σύστημα, δεν είναι δυνατόν να υποστεί χειραγώγηση. Οι νόμοι της ελεύθερης αγοράς εξασφαλίζουν ότι κανένας, ούτε ιδιώτης, ούτε εταιρεία, ούτε κρατικός οργανισμός, δεν μπορεί να παρέμβει για να επηρεάσει την κατεύθυνση που παίρνουν τα πράγματα κατά τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Ακόμα και στις λίγες εκείνες περιπτώσεις που έγινε συνειδητή προσπάθεια χειραγώγησης των εξελίξεων, τα πράγματα δεν ακολούθησαν την επιθυμητή πορεία».

Ένα από τα πολλά νοήματα που περιέχονται στα λόγια του Κέλι, είναι και ότι η τεχνολογία δεν έχει πλέον ως κύριο άξονά της τον άνθρωπο, αλλά ο άνθρωπος παραγκωνίζεται και από άρχοντάς της, γίνεται πλέον ένας ακόμη από τους μηχανισμούς της.

Ο Κέλι δεν εξέφρασε κάτι πραγματικά πρωτότυπο. Ο Γουίλιαμ Γκίμπσον από τις αρχές του 1980 περιέγραψε στο βιβλίο του Neuromancer ένα ανθρώπινο μέλλον απόλυτα εθισμένο στην τεχνολογία, χωρίς όμως τίποτε να έχει αλλάξει προς το καλύτερο για την ανθρώπινη ζωή. Ο Ντέιβ Κρόνενμπεργκ, από την άλλη, περιγράφει, εδώ και αρκετά χρόνια, το «αισθηματικό» κομμάτι αυτής της κατάστασης. Στην ταινία eXistenZ, π.χ., περιέγραψε ένα πολύ κοντινό μέλλον όπου οι μηχανές και τα καλώδια έχουν εισβάλλει πλέον με σεξουαλικό τρόπο και μέσα στο σώμα του ανθρώπου (όπως και στην πασίγνωστη ταινία The Matrix). Ο Ιάπωνας σκηνοθέτης Σίνια Τσουκαμότο, με τη σειρά του, αναλύει τη «σωματική» πλευρά της σχέσης ανθρώπου-τεχνολογίας. Στο Tetsuo – Body Hammer, περιγράφει το ίδιο όραμα της κακοφτιαγμένης «τεχνητής» πραγματικότητας, μόνο που εδώ δεν εισβάλλει η μηχανή στον ανθρώπινο κόσμο, αλλά ο άνθρωπος εισβάλλει στις μηχανές, ενσωματώνεται με τα καλώδια και τις συσκευές, μεταλλάσσοντας και απορρίπτοντας ταυτόχρονα την ανθρώπινη φύση του…



ΔΕΚΑ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΜΗ ΣΥΝΔΕΘΕΙΣ

Είναι γεγονός ότι τα «νεολουδίτικα» οράματα πολλών δημιουργών σαν τους προηγούμενους βασανίζονται από αρκετές «εμμονές», οπότε δεν εξερευνούν σφαιρικά την αρνητική πλευρά της σχέσης Ανθρώπου-Τεχνολογίας. Η Τεχνολογία δεν έχει μόνο κοινωνικά, σωματικά, συναισθηματικά αποτελέσματα, αλλά μεταλλάσσει όλα τα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης φύσης, από τα πιο καθημερινά και προσωπικά, ως τα πιο εμβαθυνμένα και παγκόσμια.

Από την προσωπική μου παρατήρηση και από τις εμπειρίες μου, έχω καταλήξει να πιστεύω ότι οι μεγαλύτερες πληγές της σημερινής τεχνολογίας, οι «ψηφιακές πληγές» όπως τις ονομάζω, είναι οι δέκα που ακολουθούν. Είναι δέκα λόγοι που απαιτούν να σκεφτείς πολύ αν αξίζει τελικά να «συνδεθείς»:



1) Καταστροφή προσωπικού χώρου. Η Τεχνολογία αλλάζει τους χώρους στους οποίους ζούμε, και όχι προς το καλύτερο (και δεν χρειάζεται να αναφερθούμε στο φυσικό περιβάλλον, το οποίο όπως όλοι γνωρίζουμε πάει από το κακό στο χειρότερο εξαιτίας της ανεξέλεγκτης βιομηχανικής λειτουργίας). Τη στιγμή που γράφω αυτό το κείμενο, το γραφείο μου είναι κατειλημμένο από το μόνιτορ, τα ηχεία, το τηλέφωνο, τα διάφορα καλώδια τους, τα CD και τις δισκέτες, ενώ τα πόδια μου ακουμπούν σε άλλα καλώδια που βρίσκονται στο πάτωμα.

Η «καλωδίωση» και η έλλειψη αυτονομίας είναι ένα μεγάλο πρόβλημα της σημερινής Τεχνολογίας, το οποίο γνωρίζουν πολύ καλά οι σχεδιαστές της, αλλά είναι σχεδόν αδύνατο να ξεπεράσουν. Ειδικά τα ψηφιακά μηχανήματα, απαιτούν πολλές και πολύπλοκες συνδέσεις αναμεταξύ τους.

Πολλά από τα καλώδια οι σχεδιαστές σκοπεύουν στο άμεσο μέλλον να τα εξαφανίσουν και να κάνουν τις συσκευές «ασύρματες». Αλλά και πάλι, τα καλώδια δεν θα εξαφανιστούν. Όπως ξέρετε, δεν υπάρχει ακόμη προσβάσιμη «ασύρματη» μεταφορά ενέργειας. Όλα σχεδόν τα μηχανήματα απαιτούν «τροφοδότηση» από την πρίζα του ρεύματος, πράγμα που σημαίνει ότι πάλι δεν μπορείς να τα μετακινήσεις εκεί που θέλεις εσύ, αλλά πρέπει να τα τοποθετήσεις εκεί που βολεύονται τα καλώδιά σου. Όσο για εκείνα που αντλούν ενέργεια από μπαταρίες, αποδεικνύονται στη χρήση τους ακόμη πιο προβληματικά, επειδή δυστυχώς τα μοντέρνα ψηφιακά μηχανήματα έχουν μεγάλες ενεργειακές απαιτήσεις. Οι μπαταρίες αντέχουν ελάχιστα πριν απαιτήσουν αλλαγή ή «επαναφόρτιση», φυσικά με το καλώδιο τους…

Συνεπώς, αν αποφασίσετε να «καλωδιωθείτε», κοιτάξτε πρώτα το χώρο σας και την ηλεκτρική υποδομή του. Όταν θα υποταχτείτε στον κόσμο της τεχνολογίας, η ζωή σας θα γίνει πολύ πιο δύσκολη, ειδικά αν δεν έχετε προετοιμάσει σωστά το χώρο σας…



2) Ηλεκτρομαγνητική ρύπανση. Τα ψηφιακά μηχανήματα δουλεύουν όλα με υψηλές συχνότητες λειτουργίας, εκπέμπουν τεράστια ποσά ενέργειας στο περιβάλλον, ζεσταίνονται και ακτινοβολούν θερμότητα, εκπέμπουν διάφορες χημικές ουσίες που έχουν χρησιμοποιηθεί στην κατασκευή τους (μυρίστε ένα καινούργιο μηχάνημα που μπήκε για πρώτη φορά σε λειτουργία και θα καταλάβετε τι εννοώ), διαταράσσουν τα φυσικά ηλεκτρομαγνητικά και γεωδυναμικά πεδία γύρω τους, ειδικά αν δεν είναι σωστά «γειωμένα» με τη γείωση του ηλεκτρικού δικτύου. Το χειρότερο από όλα είναι ότι αναγκαζόμαστε να τα «αγκαλιάσουμε» για να δουλέψουμε μαζί τους, ενώ οι προδιαγραφές απαιτούν να διατηρούμε πάντα μια απόσταση ασφάλειας από αυτά.

Επίσης, τα ψηφιακά μηχανήματα, καθώς έχουν μέσα τους πολλούς κενούς χώρους για να ψύχονται από τον αέρα, μαζεύουν από την ατμόσφαιρα τεράστιες ποσότητες σκόνης. Αυτό δεν θα ήταν αναγκαστικά κακό, αν μαζί με τη σκόνη δεν μάζευαν και το ραδιενεργό στοιχείο ραδόνιο, το οποίο είναι σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των πνευμονολόγων ο δεύτερος πιο σημαντικός παράγοντας δημιουργίας του καρκίνου του πνεύμονα (50.000 άτομα κάθε χρόνο παθαίνουν καρκίνο του πνεύμονα εξαιτίας του ραδονίου!). Το ραδόνιο έχει την τάση να μαζεύεται σε στενούς και μη επαρκώς αεριζόμενους χώρους, όπως τα γραφεία και τα κλειστά δωμάτια. Δυστυχώς, στην Ελλάδα δεν έχει παρθεί ποτέ κανένα μέτρο για την οικιακή μέτρησή του, ενώ σε άλλες χώρες θεωρείται πλέον απαραίτητη (π.χ. στην Τσεχία υπάρχει δίκτυο 300.000 μετρητών ραδονίου)…

Ευτυχώς τελευταία αναπτύσσονται και φτάνουν σε εμάς κάποιες ψηφιακές τεχνολογίες που είναι λιγότερο επιβλαβείς για τον άνθρωπο, όπως π.χ. οι οθόνες TFT οι οποίες δεν ακτινοβολούν σχεδόν τίποτε σε σχέση με τις παραδοσιακές «τηλεοπτικές» οθόνες (CRT), ενώ δεν έχουν ούτε μεγάλους κενούς χώρους για να μαζεύουν μέσα τους σκόνη και επικίνδυνες ουσίες, ούτε πειράζουν τόσο πολύ τα μάτια, λόγω σχεδίασης της οθόνης.

Συνοψίζοντας: αν δεν έχετε ένα καλό «υγιεινό» μόνιτορ, ένα δωμάτιο με καλό αερισμό για να φεύγουν οι χημικές και ραδιενεργές ουσίες, μια ηλεκτρική εγκατάσταση με καλή γείωση για να «θωρακίζονται» οι συσκευές σας, είστε αναγκασμένοι να επιλέξετε μονάχα το ένα από τα δύο: ή τεχνολογία ή υγεία.



3) Τεχνολογία για την Τεχνολογία (ή, πιο απλά, Χάσιμο χρόνου). Η ραγδαία εξέλιξη της Τεχνολογίας, ειδικά της ψηφιακής, απαιτεί συνεχή ενασχόληση μαζί της, απλώς και μόνο για να ενημερώνεσαι για τα νέα μηχανήματα, για τη λειτουργία τους και για τις νέες δυνατότητες που σου δίνονται μέσα από αυτά. Ένα μεγάλο κομμάτι της γοητείας που ασκεί η Τεχνολογία σε μερικούς ανθρώπους, βασίζεται ακριβώς σ’ αυτό το γεγονός: Ότι ο «καλωδιωμένος» κατέχει γνώση που η άλλοι δεν διαθέτουν…

Αλλά αυτή η «γνώση» δεν αποδεικνύεται πάντοτε χρήσιμη. Πολλές φορές, ο χρόνος που έχεις ξοδέψει για να ενημερωθείς για μια νέα τεχνολογία, για το πώς δουλεύει κτλ, πηγαίνει τελείως χαμένος, αφού κάποιες τεχνολογίες ξεπερνιούνται άμεσα, καθίστανται ξεπερασμένες μέσα σε μήνες, και η επένδυση σ’ αυτές, σε χρήμα αλλά και χρόνο, αποδεικνύεται τελείως άστοχη.

Γνωρίζω ανθρώπους που κάθε δίμηνο αγοράζουν ένα καινούργιο ψηφιακό σύστημα, διαβάζουν με λαχτάρα το εγχειρίδιο χρήσης, ξενυχτούν μαθαίνοντας τα μυστικά του, αφιερώνονται σ’ αυτό για μερικές βδομάδες με τόσο πάθος, που τελικά αποκτούν πρόβλημα με το σπίτι τους και με τη δουλειά τους (καταλήγοντας στις «πληγές» νο 7 και νο 8). Και μετά επαναλαμβάνουν την ίδια διαδικασία, με ένα νέο μηχάνημα. Έχουν αναπτύξει ένα είδος εμμονής, το οποίο ακόμη και οι ίδιοι πολλές φορές παραδέχονται ότι τους ανησυχεί. Ουσιαστικά, ξεχνούν ότι η τεχνολογία είναι ένα εργαλείο στην υπηρεσία των ανθρώπων – και όχι αυτοσκοπός…

Πριν λοιπόν «καλωδιωθείτε», είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζετε ποιος είναι ο στόχος σας και γιατί θα το κάνετε, και να μην υποκύπτετε στον πειρασμό της μεγάλης εμβάθυνσης στην τεχνολογία. Αλλά μη νομίζετε ότι πρέπει να πάτε και στο άλλο άκρο. Γιατί, αν αφήσετε τη γνώση του χειρισμού της Τεχνολογίας μονάχα στους «άλλους», υπάρχει ο κίνδυνος να γίνεται θύμα της επόμενης ψηφιακής «πληγής»…



4) Ηλεκτρονική Απάτη. Ο νέος κόσμος της Τεχνολογίας, με τις πιστωτικές κάρτες του, με τις αγορές μέσω Ίντερνετ, με τις online μεταφορές κεφαλαίων, με την απίστευτη πολυπλοκότητα του «e-μπορίου» (δηλαδή του εμπορίου μέσω Ίντερνετ) που είναι δύσκολο να καταλάβεις όλες τις λεπτομέρειές του όσο έξυπνος κι αν είσαι, θυμίζει αρκετά την Άγρια Δύση, τις πρώτες δεκαετίες αφού έφτασαν εκεί οι πρώτοι Ευρωπαίοι. Ο καθένας προσπαθεί να βγάλει χρήματα με όποιο τρόπο μπορεί, νόμιμο αλλά συνήθως παράνομο, έντιμο αλλά συχνότερα άτιμο.

Κάποιοι στήνουν ολόκληρες ιστοσελίδες στις οποίες πουλάνε προϊόντα τα οποία δεν υπάρχουν. Δίνεις το νούμερο της πιστωτικής σου κάρτας, και τα χρήματα του λογαριασμού σου μπαίνουν σε μεγάλο κίνδυνο, ενώ είναι πολλές οι πιθανότητες ότι δεν θα λάβεις ποτέ αυτό που αγόρασες.

Διάφορα e-mail επιτηδείων, μεταμφιεσμένα σε εταιρικά ενημερωτικά δελτία, σου πείθουν να «επαληθεύσεις» τους κωδικούς σου, και ξεκλειδώνουν στην ουσία κάθε ασφάλεια σου. Το ίδιο έκαναν και μέχρι πρόσφατα κάποιες ιστοσελίδες που ήταν σχεδιασμένες πανομοιότυπα με γνωστές εταιρίες αγοραπωλησίας αγαθών, όπως π.χ. το Amazon.com.

Δεν λείπουν οι ηλεκτρονικοί «προαγωγοί» που εκμεταλλεύονται τις γυναίκες: τις συζύγους τους, τις κόρες τους, τις φίλες τους. Κάποιοι άλλοι παρακολουθούν ως νέοι χαφιέδες τις κινήσεις μας στο Ίντερνετ, και πουλάνε σε όλους τους ενδιαφερόμενους (μεγάλες εταιρίες, στατιστικές υπηρεσίες, αναλυτές, κ.ά.) τις πληροφορίες για το ποιοι είμαστε, τι προτιμάμε, τι αγοράζουμε και τι χρήματα κερδίζουμε.

Όμως η πιο διαδεδομένη μορφή της ηλεκτρονικής απάτης δεν είναι τα προηγούμενα, αλλά η μορφή που έχει πάρει το εμπόριο της Τεχνολογίας. Οι μεγάλες εταιρείες έχουν συνειδητοποιήσει ότι οι περισσότεροι εραστές της Τεχνολογίας είναι φανατικοί και παθιασμένοι αγοραστές της, ειδικά εκείνοι των πιο νεαρών ηλικιών, οπότε έχουν ξεκινήσει ένα ατελείωτο κύκλο εκμετάλλευσής τους. Π.χ., αντί να εξελίσσουν τους υπολογιστές και τα υπόλοιπα ηλεκτρονικά μηχανήματα με πραγματικά άλματα, φτάνοντας κάθε γενιά νέας τεχνολογίας στα άκρα της προτού την μετατρέψουν σε εμπορικά προϊόντα, οι εταιρείες έχουν επιλέξει να δημιουργήσουν έναν φαύλο κύκλο «αναβαθμίσεων» και συνεχών αλλαγών, υποχρεώνοντας τους πελάτες τους να δίνουν συνεχώς περισσότερα χρήματα.

Για να καταλάβετε πόσο επικερδές αποδείχτηκε αυτό το μοντέλο νόμιμης απάτης του καταναλωτή, το ίδιο ακριβώς μοντέλο «αναβαθμίσεων» και «νέων αλλά προβληματικών τεχνολογιών» χρησιμοποιείται σήμερα και στην αγορά των κινητών τηλεφώνων, των αυτοκινήτων, των ηλεκτρικών συσκευών, κτλ. Και έτσι όχι μόνο χάνονται χρήματα από τις τσέπες μας, αλλά αναγκαζόμαστε και χάνουμε και χρόνο, για τους λόγους που αναλύω στην «ψηφιακή πληγή» νο 3.

Συμπέρασμα; Αν δεν είστε τελείως ενημερωμένοι για το πώς οι διάφοροι επιτήδειοι απατεώνες αλλά και έμποροι του ηλεκτρονικού κόσμου μπορούν να σας εκμεταλλευτούν, η είσοδός σας στον κόσμο του Ίντερνετ θα είναι πολύ επικίνδυνη. Αποφύγετέ την μέχρι να ενημερωθείτε…



5) Υπερσυγκέντρωση πληροφορίας (Information Overload). Η γνώση είναι δύναμη. Αυτό το γνωρίζουμε όλοι. Αλλά τι σημαίνει «γνώση»; Είναι άραγε οι πληροφορίες που έχουμε στη διάθεσή μας; Αυτή τη στιγμή, έχω στη βιβλιοθήκη μου μερικές δεκάδες καινούργια και πολύ ενδιαφέροντα βιβλία, αλλά έχω προλάβει να διαβάσω μονάχα τρία ή τέσσερα από αυτά. Έχω στον υπολογιστή μου δεκάδες χιλιάδες αρχεία με όλων των ειδών τις πληροφορίες, αλλά γνωρίζω τι περιέχουν μονάχα μερικές δεκάδες από αυτά. Μέσα στο μυαλό μου έχω γνώσεις και εμπειρίες από χιλιάδες πράγματα που είδα, διάβασα, άκουσα και ένιωσα τον τελευταίο καιρό, αλλά πόσα πρόλαβα να σκεφτώ και να αναλύσω; Ελάχιστα…

Η πληροφορία, λοιπόν, δεν είναι «γνώση». Η πληροφορία θρέφει τον εγκέφαλο ώστε εκείνος να παράγει γνώση, αλλά, όπως το πολύ φαγητό αντί να δώσει ενέργεια στον οργανισμό τον κάνει βαρύ, δυσκίνητο και αργό, έτσι και η πληροφορία μπορεί να δημιουργήσει άσχημα «μπλοκαρίσματα» στη διαδικασία της γνώσης. Ο ψυχαναγκασμός που προκαλεί η έμμονη ιδέα ότι χρειαζόμαστε κι άλλες πληροφορίες αποδεικνύεται τελικά ανασταλτικός παράγοντας για τη σκέψη μας.

Μην παρασύρεστε από την έμμονη ιδέα ότι το Ίντερνετ και τα νέα μέσα μπορούν να σας δώσουν περισσότερη γνώση και ότι έχετε υποχρέωση να «ρουφήξετε» όλες τις πληροφορίες που μπορούν να σας παρέχουν. Δώστε στο καθετί τον χρόνο που του αρμόζει, χωρίς να παρασύρεστε στην ανώφελη «συλλογή» ολοένα και περισσότερων πραγμάτων. Αν νιώθετε ότι θα παρασυρθείτε σε κάτι τέτοιο, αποφύγετε το Ίντερνετ. Προτιμήστε την ενδοσκόπηση και ξεσκονίστε τα βιβλία σας. Ίσως, αν ασχοληθείτε λίγο περισσότερο μαζί τους, θα ανακαλύψετε ότι έχουν να σας δώσουν πολλά πράγματα που δεν θα τα βρείτε στον ψηφιακό κόσμο. Ίσως έτσι θα αποφύγετε και την επόμενη «πληγή»…



6) Ηλεκτρονικός Πανικός & Ψυχοφθόρο Άγχος. Αν υποκύψετε σε κάποιες από τις πέντε προηγούμενες «πληγές», αυτές πιθανότατα θα οδηγήσουν στη δημιουργία μέσα σας ενός απίστευτου άγχους και ενός πρωτόγνωρου πανικού. Ο συνδυασμός της υπερσυγκέντρωσης της πληροφορίας, του συνεχούς κινδύνου της ηλεκτρονική απάτης, της ανάγκης για ολοένα και περισσότερη ενημέρωση για τις εξελίξεις της τεχνολογίας, η επιβάρυνση του περιβάλλοντος από τις ακτινοβολίες κτλ, η μετάλλαξη του περιβάλλοντος σε μια ζούγκλα καλωδίων, η απίστευτη ανωριμότητα της Τεχνολογίας σε συνδυασμό με το πάθος για τη χρήση της, η μείωση εξαιτίας όλων αυτών του ελεύθερου χρόνου, όλα αυτά οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στη δημιουργία ενός απερίγραπτου ψυχοσωματικού και ψυχοφθόρου άγχους…

Μην παρασύρεστε από τον πανικό της Τεχνολογίας, γιατί δεν θα σας οδηγήσει σχεδόν ποτέ σε λύσεις. Αν παγιδευτείτε σ’ αυτόν, το αποτέλεσμα θα είναι να συγκεντρώσετε μέσα σας τεράστιες ποσότητες άγχους, που θα σας κάνει μεγάλο κακό. Πριν αποφασίσετε να χρησιμοποιήσετε την Τεχνολογία, βάλτε κάποια όρια ανοχής στη χρήση της, και να είστε πάντα προετοιμασμένοι να επιστρέψετε στις παλιές, παραδοσιακές και δοκιμασμένες μεθόδους για να κάνετε τη δουλειά σας. Η γνώση των ορίων σας και η σιγουριά του δοκιμασμένου τρόπου εργασίας μπορούν να καταπολεμήσουν το άγχος…



7) Απρόσωπες επαφές και image-sex. Πολλοί άνθρωποι έχουν επενδύσει τόσα πολλά στη σχέση τους με την Τεχνολογία, που οι σχέσεις τους με τους υπόλοιπους ανθρώπους έχουν πέσει σε δεύτερη μοίρα. Δεν ασχολούνται πλέον με τους άλλους, γιατί νιώθουν ότι απλώς χάνουν τον χρόνο τους μαζί τους. Οι προσωπικές σχέσεις τους είναι αδιάφορες, όσο πιο περίπλοκες τόσο πιο απεχθείς, γιατί τους απομακρύνουν από τον ψηφιακό κόσμο της στιγμιαίας και εικονικής απόλαυσης των επιθυμιών. Ειδικά οι νέοι που έχουν μεγαλώσει «καλωδιωμένοι» στο Ίντερνετ, δύσκολα μπορούν να αναπτύξουν μια τόσο περίπλοκη ανθρώπινη σχέση όσο είναι η αισθηματική με κάποιο άτομο του αντίθετου φύλου. Καθώς έχουν γνωρίσει το άλλο φύλο μέσα από την «εικονική» (κυριολεκτικά) παρουσίαση του μέσα από το ψηφιακό και δικτυακό πορνό, καθώς εκτιμούν μονάχα την διανοητική επαφή (αυτή που συνηθίζουν μέσα από το chat και τα e-mail) και όχι τη σωματική ή ατμοσφαιρική, δημιουργούν μέσα τους ένα περίπλοκο μοντέλο σεξουαλικότητας. Ερεθίζονται μονάχα με ακραίες εικόνες και βίαιες σεξουαλικές πρακτικές, αφού μονάχα αυτές έχουν μάθει να ξεχωρίζουν από το συρφετό της φτηνής γύμνιας που μπορεί κανείς να βρει άμεσα στο δίκτυο.

Η σεξουαλικότητα της καλωδιωμένης γενιάς μετατρέπεται σε αυτό που ονομάζω «image-sex», δηλαδή «σεξ με εικόνες». Ο άνθρωπος που μπαίνει στο δίκτυο νομίζει ότι εξερευνά διεξοδικά το υποτίθεται «απαγορευμένο» θέμα, αλλά στην έρευνά του συναντά ατελείωτα πορνό και ανώμαλες σεξουαλικές πρακτικές (οι οποίες αφού δεν εκφράζονται εύκολα στον φυσικό κόσμο, βρίσκουν διέξοδο μέσω του διαδικτύου). Είναι φυσικό λοιπόν να καταλήξει και να εθιστεί σε μια πορνογραφική και ακραία άποψη της σεξουαλικότητας, παρά σε μια απελευθερωμένη και αναπτυγμένη στάση…

Αποφύγετε λοιπόν την εικονική σεξουαλική διέξοδο που προσφέρει το δίκτυο. Προτιμήστε να κυκλοφορήσετε ανάμεσα σε πραγματικούς ανθρώπους και προσπαθήστε να επικοινωνήσετε αποτελεσματικότερα μαζί τους…



8) Απάνθρωπο και Εγωιστικό Μοντέλο Επιβίωσης. Το δίκτυο είναι ένα παράθυρο που δείχνει μια πολύ άσχημη πλευρά του κόσμου μας. Είναι ένας τόπος που δεν διαφημίζονται τα ανθρώπινα συναισθήματα και ο πλούτος της ανθρώπινης ψυχής. Μέσα του ο άνθρωπος παρουσιάζεται μονοδιάστατα, αφού όλες οι απόψεις που συνήθως παρουσιάζονται κινούνται πάνω σε έναν στενό άξονα: Στη μια μεριά αυτού του άξονα βρίσκεται η μηχανιστική σκέψη και ο ψυχρός υπολογισμός των τεχνοκρατών που δημιούργησαν το δίκτυο, ενώ από την άλλη βρίσκεται το παράλογο μίσος και το τυφλό πάθος, τα οποία εκφράζονται από τους διάφορους φανατικούς που βρίσκουν διέξοδο μέσω του δικτύου για να εκφράσουν τις απόψεις τους, όπως οι εθνικιστές και οι φονταμενταλιστές. Σ’ αυτόν τον άξονα, δεν υπάρχει χώρος για άλλα συναισθήματα.

Όλα αυτά, έχουν σαν αποτέλεσμα, τη δημιουργία σιγά-σιγά μέσα στο κεφάλι του παρατηρητή που κινείται μέσα στο διαδίκτυο, της πεποίθησης ότι ο κόσμος μας είναι σκληρός, μηχανιστικός, παράλογος και κυριευμένος από τρελούς ανθρώπους. Αυτό συμβαίνει ειδικά στις νεώτερες ηλικίες, που από τη μια επηρεάζονται πιο εύκολα, ενώ από την άλλη έχουν λιγότερες εμπειρίες από τον φυσικό κόσμο για να αντισταθμίσουν την εικόνα που λαμβάνουν.

Το αποτέλεσμα είναι οι άνθρωποι που πείθονται από την εικόνα της πραγματικότητας που παρουσιάζει το δίκτυο, να γίνονται κι αυτοί πολύ σκληροί, απάνθρωποι, αποστασιοποιημένοι από τα ανθρωπιστικά θέματα και από τα θετικά συναισθήματα.

Φοβάμαι ότι ο μετα-νιτσεϊκός «υπεράνθρωπος» που δημιουργείται από τα πολιτιστικά και «ανθρωπιστικά» πρότυπα που διαφημίζονται μέσω του ηλεκτρονικού δικτύου, θα κάνει τους πιο σκληρούς ναζί αξιωματικούς του Β’ Παγκόσμιου πολέμου να ντραπούν για την μαλθακότητά τους. Μην αφήσετε τον εαυτό σας να επηρεάζετε από πηγές τέτοιων μηνυμάτων…



9) Διέξοδος: Always Online (Συνεχής Σύνδεση). Η συνεχής σύνδεση με τον ηλεκτρονικό κόσμο, δεν είναι κάτι που έχει απορροφήσει πολλούς ανθρώπους μέχρι σήμερα, αν και υπάρχουν τέτοιοι. Υπάρχουν παραδείγματα γυναικών και ανδρών που εξαιτίας ερωτικής απογοήτευσης αποφάσισαν να «γνωρίσουν τον κόσμο» μέσω του Ίντερνετ και κάθισαν μόνιμα σε μια καρέκλα μπροστά από έναν υπολογιστή. Το αποτέλεσμα είναι ότι έχουν εγκαταλείψει τελείως τον εαυτό τους, έχουν βάλει πολλά κιλά, έχουν γίνει πολύ οξύθυμοι, και διώχνουν με όλα αυτά από κοντά τους κάθε άνθρωπο που θα μπορούσε ίσως να τους ανεχθεί. Οπότε, στρέφονται όλο και περισσότερο στο δίκτυο για διέξοδο…

Αυτό το πράγμα σύντομα θα χειροτερέψει και θα παγιδεύει όλο και περισσότερους ανθρώπους. Ήδη στην Ελλάδα χρησιμοποιούμε την τεχνολογία DSL, η οποία προσφέρει για πρώτη φορά στους Έλληνες τη δυνατότητα να είναι συνεχώς συνδεδεμένοι με το Ίντερνετ στο σπίτι τους. Αύριο μέσα από αυτές τις γραμμές θα φτάσουν στα σπίτια μας και οι πρώτοι «εικονικοί κόσμοι», με τη μορφή παιχνιδιών αλλά και τόπων συνάντησης ανθρώπων από όλο τον κόσμο. Ποιος θα μπορέσει να αρνηθεί τη γοητεία τους, ειδικά αν έχει κάθε λόγο να θέλει να αποφύγει τον φυσικό κόσμο;

Αυτή είναι η μοναδική «ψηφιακή πληγή» που δεν ευθύνεται για το κακό που προκαλεί η αλόγιστη ανάπτυξη ή η κακή σχεδίαση της τεχνολογίας. Εδώ ευθύνεται το κοινωνικό σύστημα και η μορφή του πολιτισμού μας, που δεν αφήνει διεξόδους στους ανθρώπους για να εκφραστούν με όποιον τρόπο θέλουν. Η τεχνολογία έρχεται και προσφέρει μια διέξοδο, αν και αυτή η διέξοδος είναι αρνητική και στρέφεται τελικά κατά του ανθρώπου. Μην την προτιμήσετε. Όταν συναντάμε δυσκολίες εκεί έξω, δεν πρέπει να υποχωρούμε ή να διαφεύγουμε. Πρέπει να πολεμάμε την πραγματικότητα, όχι να την εγκαταλείπουμε…



10) Χάσιμο ταυτότητας (Identity Loss). Αυτό είναι η «ψηφιακή πληγή» που είναι η δυσκολότερη να περιγραφεί και για να γίνει κατανοητό το τεράστιο πρόβλημα που θα προκαλέσει σύντομα στο μέλλον. Στο δίκτυο, ο άνθρωπος αποκτά τη δυνατότητα να είναι όποιος θέλει, να παρουσιάζεται με όποιο τρόπο θέλει, να λαμβάνει όσες διαφορετικές ταυτότητες του χρειάζονται. «Στο δίκτυο κανείς δεν ξέρει ότι είσαι σκύλος» λέει ένα ρητό των χάκερ, εννοώντας ότι η ταυτότητα δεν παίζει ρόλο στις κινήσεις σου μέσα στο παγκόσμιο δίκτυο, αλλά και ότι καμιά ταυτότητα των ατόμων που συζητάς δεν είναι υποχρεωτικά αληθινή.

Στον φυσικό κόσμο το χάσιμο της ταυτότητας αποτρέπεται από το γεγονός ότι η αξιολόγηση του εγώ του καθενός από εμάς είναι ένα τελείως υποκειμενικό θέμα (αν και εδώ «έξω» υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που έχουν «κρίση ταυτότητας»). Όταν όμως ο ψηφιακός κόσμος θα αρχίσει να μας καταπίνει όλο και πιο αποτελεσματικά, μεταφέροντας όλο και μεγαλύτερα κομμάτια της ζωής μας εκεί μέσα, πολλοί άνθρωποι θα διαπιστώσουν ξαφνικά ότι δεν έχουν «ταυτότητα», ειδικά εκείνοι που δεν έχουν μάθει να εκφράζουν το εγώ τους μέσα από τον λόγο ή τα νούμερα των τραπεζικών λογαριασμών. Πολλοί άνθρωποι θα νιώσουν ότι «δεν υπάρχουν», αφού δεν θα μπορούν να ξεχωρίσουν ουσιαστικά από τους υπόλοιπους.

Στον ψηφιακό κόσμο είναι πολύ πιθανό να επιβληθεί (από κάποιο δυνατό κέντρο που θα επηρεάζει την κοινή γνώμη) ένα σύστημα «αντικειμενικής» υποτίθεται αξιολόγησης των ανθρώπων, η οποία θα υπολογίζεται με κάποιον απίστευτο μαθηματικό τύπο του στυλ «(χρήματα+ακαδημαϊκές δημοσιεύσεις+αριθμός σεξουαλικών συντρόφων)/χρέη=προσωπική αξία». Αυτή όμως η μηχανιστική αντιμετώπιση των ανθρώπων (η οποία δυστυχώς εφαρμόζεται ήδη από διάφορους οργανισμούς, όπως π.χ. τις τράπεζες και τις ασφαλιστικές εταιρείες), προβλέπεται να πολλαπλασιάσει και να ενισχύσει σε τεράστιο βαθμό τις κρίσεις ταυτότητας, σε σημείο να υπάρξουν άνθρωποι που η πίστη τους στη διαφορετικότητα του εαυτού τους από τους υπόλοιπους θα χαθεί τελείως.

Με άλλα λόγια, μιλάμε εδώ για την απόλυτη μηχανοποίηση του ανθρώπου, αφού αυτός θα χάσει την εμπιστοσύνη του στο εσώτερο «εγώ» του και θα υπακούει μονάχα στις εξωτερικές υποβολές που θα του γίνονται από τα διάφορα «κέντρα δύναμης». Τι είδους όνειρα θα έχει ένα τέτοιο πλάσμα; Πριν λοιπόν καλωδιωθείτε, μετρήστε τον εαυτό σας, και μην αποδέχεστε ότι σας επιβληθεί εκεί μέσα για να πιστέψετε για εσάς τους ίδιους…



ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η Τεχνολογία δεν είναι κακή. Αλλά πρέπει να την αντιμετωπίσουμε με το σεβασμό που της αξίζει και να μη πάρουμε αψήφιστα την τρομερή επιρροή που ασκεί πάνω μας. Σήμερα, με τη ραγδαία εξέλιξή της, αυτή η επιρροή μεγαλώνει ολοένα και περισσότερο, είναι λοιπόν σημαντικό να προσέξουμε μην η επιτάχυνση αποδειχτεί καταστροφική για τον εαυτό μας και την ανθρωπότητα.

Η εποχή που οι ψηφιακές τεχνολογίες, το Ίντερνετ, τα κομπιούτερ, και όλα τα άλλα ψηφιακά συστήματα ήταν απλώς παιχνίδια, πέρασε ανεπιστρεπτί. Σήμερα, όλα αυτά είναι κομμάτια του «είναι» μας, και πρέπει να προσέξουμε για να μην εξελιχθούν σε καρκινώματα – ή να μην εξελιχθούμε εμείς ως καρκινώματα πάνω τους. Πρέπει να αναζητήσουμε αποτελεσματική θεραπεία για τις δέκα πληγές που ανέφερα σ’ αυτό το κείμενο, αλλά και για πολλές άλλες πληγές που ο πολιτισμός μας διατηρεί ανοιχτές…

Λουκάς Καβακόπουλος– 19/03/2011

ΠΗΓΗ